Hiện
nay, trên thị trường thành phố Bến Tre mỗi ngày tiêu thụ trung bình
khoảng 1.000 cây hoa cúc vàng cắt cành. Trong các dịp lễ, hội thì lượng
hoa tiêu thụ gấp 3-4 lần ngày thường, vì thế tiềm năng cho thị trường
tiêu thụ hoa cúc cắt cành tại Bến Tre tương đối lớn. Trong thời gian
qua, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ Bến Tre đã trồng
và hoàn thiện quy trình chăm sóc hoa cúc tại địa phương.
A. Thời vụ trồng: Các giống cúc phụ thuộc rất lớn vào chế độ quang kỳ và nhiệt độ môi trường.
Giống cúc vàng hè: Trồng quanh năm.
Giống cúc pha lê và cúc đại đóa: trồng vụ đông (vào dịp Tết âm lịch).
B. Chuẩn bị đất: Tùy từng loại đất sẽ có phương pháp
cải tạo cho phù hợp cho sự phát triển tốt cây cúc. Khu vực trồng cây cúc
cần được thoát nước tốt, pH đất từ 6,0-6,5.
Đất cát: mụn
dừa: phân vi sinh (tỷ lệ 4:4:2), hoặc đất thịt nhẹ, tơi xốp, thoát nước
tốt; đất nên được phơi từ 7-10 ngày sau mỗi vụ trồng.
Đất được xới 40-50m, tơi nhỏ, khử tuyến trùng bằng các thuốc tổng hợp như: Fastac, Sherpa, Sumi-alpha.
Lên luống cao khoảng 20-30cm, bề rộng luống 1,2 m, bề mặt luống bằng phẳng, tưới ẩm vừa phải trước khi trồng cây.
C. Kỹ thuật trồng và chăm sóc:
1. Chọn cây giống: Chọn những cây giống cao 4-5cm, rễ ra đều từ 1-2cm, cây to khỏe, lá xanh tốt, không sâu bệnh.
2. Khoảng cách trồng: Phải
căn cứ vào giống, đất tốt hay xấu. Đối với cúc pha lê, đại đóa thì
khoảng cách thích hợp là 15x15 cm, mật độ 50-60 cây/m2. Đối với cúc vàng
hè để nhiều hoa, khoảng cách thích hợp là 18x18cm, mật độ 40-45 cây/m2.
3. Kỹ thuật trồng: Dùng
cây nhỏ (hoặc dùng ngón tay) soi lỗ để trồng, cần dùng tay ấn chặt gốc
cây. Sau khi trồng xong cần tưới ướt đẫm luống ngay (tưới bằng vòi phun
hoặc thùng tưới).
4. Kỹ thuật tưới: Cây
cúc cần tưới nước trong suốt quá trình sinh trưởng của cây, nhưng không
cần tưới nhiều, trời nắng tưới 2 lần/ngày. Khi tưới nước cần lưu ý: cây
mới trồng cần được tưới nhẹ nhàng, tránh để cát, đất dính trên lá, nhất
là các lá gần gốc.
5. Bón phân: Thời gian tưới phân là lúc sáng sớm hoặc chiều mát, sau khi tưới phân khoảng 5-10 phút cần tưới nước xả nhằm chống cháy lá.
Trong thời gian thắp điện:
- 3 ngày sau khi trồng (SKT), bón Antonik nhằm kích thích rễ phát triển (liều lượng theo nhà sản xuất).
- 6,7 ngày SKT, tưới Antonik lần 2. Phun thuốc phòng trừ sâu ăn lá và các thuốc kích thích sự phát triển của cây.
- 10 ngày SKT, tưới phân bón lá Rong biển (liều lượng theo nhà sản xuất).
- 15 ngày SKT, tưới Ure (3kg/500m
2).
- 30 ngày SKT, tưới phân Rong biển kết hợp với Ure.
- 40 ngày SKT, tưới Canxi nitrat với liều lượng 5kg/500m
2.
- 45 ngày SKT, tưới NPK (20-20-15) (5kg/500m
2).
- 65-70 ngày SKT, tưới phân Rong biển và NPK (20-20-15) (5kg/500m
2).
Khi ngắt điện:
- 5 ngày sau, tưới NPK (5-30-30), 15g/10 lít nước.
- 10 ngày sau, tưới NPK tím (15-15-20), 2kg/500m
2.
- 20 ngày sau, tưới NPK (5-30-30), 15g/10 lít nước.
- 30 ngày sau, tưới KNO3 (2kg/500m
2).
- 35 ngày sau, tưới NPK (5-30-30), 15g/10 lít nước.
- 40 ngày sau, tưới NPK (5-30-30), 15g/10 lít nước.
- 45 ngày sau, tưới NPK tím (15-15-20), 2kg/500m
2.
- 47 ngày sau, tưới NPK (5-30-30), 15g/10 lít nước.
- 50 ngày sau, tưới NPK tím (15-15-20), 2kg/500m
2.
6. Thắp đèn (thắp điện): Đối với cúc pha lê, cúc đại đóa cần thắp đèn ngay ngày trồng đầu tiên, giống cúc vàng hè không cần thắp đèn.
- Cách thắp điện: Khoảng cách 4m2/bóng đèn 75watt, chiều cao của bóng là 1,0-1,2m so với đỉnh cây, khi cây cao hơn thì nâng giàn bóng điện lên.
- Thời gian chiếu sáng:
Chiếu sáng thêm 4 giờ vào buổi tối, thường từ 6 giờ tối đến 10 giờ tối.
Bóng đèn được mắc ở giữa luống để ánh sáng tỏa đều ra cả luống cúc.
- Ngắt điện: Thời gian ngắt điện tùy từng loại hoa cúc, cúc đại đóa là 2 tháng 22 ngày, cúc pha lê là 2 tháng 29 ngày.
7. Cắm cây định hình tạo dáng chậu hoa:
- Đối với cúc trồng trong chậu (chậu xi măng và chậu tre), khi cây cúc
cao khoảng 35-40 cm, tiến hành cắm cây định hình chậu cúc. Các hình
thường tạo dáng là hình tháp, cầu vòng,… Trong quá trình sinh trưởng cần
liên tục chỉnh sửa, xoay tán để tạo hình cho cây cúc được cân đối.
- Cây dùng để cắm: Có thể dùng tre chẻ nhỏ, trúc, sậy,… nhưng yêu cầu là cây cứng, chắc chắn, và mỗi cây cúc được giữ bởi một cây cắm.
- Đối với cúc trồng ngoài luống để thu hoạch hoa cắt cành thì đa số có
thân cao nên dễ bị ngã, để đảm bảo cho cây thẳng đứng, các cành phân bố
đều thì trong quá trình trồng cần phải cắm cọc, căng dây giữ cây. Khi
cây cao khoảng 20 cm, thì căng dây.
- Cách tiến hành: Đầu
tiên, cắm cọc xung quanh luống, dùng dây ny-lon buộc vào cọc tạo hình
lưới. Mắt lưới vuông, kích thước 10 x 10 cm, mỗi mắt lưới là một cây.
Khi cây cao dần thì nâng dây lên dần hoặc tạo thêm một tầng ở phía bên
trên.
8. Tỉa cành và tỉa nụ:
- Tỉa cành: Cần
tỉa tất cả các chồi nách của cây (cây trồng chậu và cây trồng luống),
công việc này tiến hành thường xuyên hàng ngày, tỉa ngay khi chồi mới
nhú (khoảng 1 cm), nên tỉa chồi nách vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát.
Khi nụ vừa xuất hiện thì các nụ mọc xít nhau, sau đó thì cuống nụ dài
ra, nụ sẽ tách xa nhau. Tỉa nụ hoa cần làm đồng loạt, kịp thời, nếu tỉa
quá sớm dễ làm gãy nụ chính, nếu tỉa quá muộn sẽ bị tiêu hao dinh dưỡng
nhiều nên cuống của hoa chính nhỏ, ảnh hưởng đến phẩm chất và độ thẩm mỹ
của hoa sau này. Nếu trồng cúc lấy một hoa (trồng ngoài luống) thì chỉ
giữ lại hoa chính trên cây, tỉa bỏ tất cả các hoa phía dưới. Nếu trồng
cúc trong chậu: có thể để từ 1-3 hoa. Thời gian tỉa nụ tốt nhất khi
cuống nụ dài khoảng 1 cm, nên tỉa vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát.
9. Xử lý cận thu hoạch: Trước khi thu hoạch 10-15 ngày, tưới phân Kali clorua (2kg/500m2). Trước khi cắt hoa cần tưới nước đẫm gốc.
10. Thu hái hoa: Chọn
những cành có hoa nở khoảng 2/3 số cánh hoặc nở gần hoàn toàn cánh vòng
ngoài, cắt thân cúc (dùng kéo cắt cành) cách mặt đất khoảng 10 cm, cắt
vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát.
11. Xử lý hoa sau thu hoạch: Hoa sau thu hoạch cần cho vào nhà hoặc nơi mát để xử lý sơ bộ.
- Phân loại cành, tỉa bỏ lá già, cắt cành lại cho đều sau đó ngâm vào
dung dịch Silver thiosulphate 0,1%, ngập sâu cành từ 8-10 cm, thời gian
ngâm 10 phút.
D. Phòng trừ sâu bệnh:
- Sâu đất:
Loại sâu này thường cắn ngang gốc cây, đặc biệt là cây mới trồng. Chúng
thường hoạt động vào ban đêm. Phòng trừ bằng các loại thuốc tổng hợp
như: Fastac, Sherpa, Sumi-alpha.
Phòng trừ sâu đất phải phun ngay sau khi trồng và chỉ phun 1- 2 lần trong tuần đầu tiên.
- Sâu cắn lá, ngọn: Loại
sâu này thường cắn trên lá, ngọn, thân cây và hoa. Phun định kỳ để
phòng trừ bằng các thuốc tổng hợp như: Fastac, Sherpa, Sumi-alpha.
- Rầy rệp, bọ trĩ:
Chúng chích hút nhựa cây làm ngọn cây không phát triển bình thường
được, làm hoa biến dạng, đổi màu. Dùng các loại thuốc chứa hoạt chất
Imidacloprid (Admire, Confidor, Jono,...).
- Nhện đỏ:
Nhện chích hút làm cây kém phát triển. Sử dụng các loại thuốc chứa hoạt
chất Abamectin (Vectimec, Abatin,...), hoặc thuốc có gốc lưu huỳnh
(Kumulus).
- Ruồi đen: Chích
hút và đẻ trứng trên lá. Ấu trùng nở từ trứng đục lá tạo nên các đường
rãnh ở mặt dưới của lá. Dùng các loại thuốc hoạt chất Abamectin
(Vectimec, Abatin,...), Clothianidin (Datotsu,...).
Cúc
vạn thọ lùn (Tagetes patula Linn.) thuộc họ Cúc nguyên sản ở Mêhicô,
hiện nay được trồng ở nhiều nước; cây cao 80-50cm, mọc cụm, nhiều nhánh,
lá nứt sâu có răng cưa. Hoa tự dạng đầu, đường kính 4cm, hoa dạng lưỡi
màu vàng, vàng da cam, hoặc vàng tím, và đỏ tím; hoa đơn tràng, hoặc
trùng tràng một nửa. Cúc vạn thọ lùn ưa sáng, nhưng nửa bóng cũng có thể
ra hoa, yêu cầu nước và phân vừa phải, có thể trồng trong vườn.
