Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mận

Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mận

Mận là giống cây ăn quả nếu được trồng chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật mận sẽ cho hoa quả theo ý muốn, bán được giá cao.

I. Giới thiệu

Mận là giống cây ăn quả nếu được trồng chăm sóc đúng qui trình kỹ thuật mận sẽ cho hoa quả theo ý muốn, bán được giá cao.

Các giống mận và nhân giống

Mận tam hoa: Có quả vỏ tím xanh, ruột tím đậm

Mận hậu: Quả tím có ruột xanh lơ chuyển sang vàng, ruột vàng. Ra hoa tháng 2, chín tháng 7. Khối lượng quả: 30-40 quả/kg

Mận đỏ: Vỏ quả tím, ruột tím. Là giống mận địa phương ăn có vị chua, không ngọt như các giống mận đường.

Mận chua: (còn gọi là mận đắng) vỏ quả màu tím vàng, ruột vàng, là giống mận địa phương có vị chua đắng, sức sinh trưởng khoẻ, thường được làm gốc ghép.

II. Kỹ thuật trồng và chăm sóc:

1. Kỹ thuật trồng:

a. Giống: chọn cây khỏe mạnh không sâu bệnh.

b. Mật độ: Cây cách cây 4- 4,5m, hàng cách bằng 4-5m.

c. Đất trồng:

- Vùng đất trũng :Làm mô trồng có thể rộng 0,8-1m, cao 0,4-0,8m. Mỗi mô có thể bón 0,5kg vôi bột 0,3kg phân lân, 5kg phân hữu cơ hoai mục.

- Vùng cao, đất gò đồi nếu:

Đất bằng phẳng đào hốc có kích thước 0,5 x 0,5 x 0,5. Bón mỗi hốc 0,5kg vôi bột 0,2kg phân lan, mỗi ít phân hữu cơ. Vun mô rộng 0,8m, cao 0,3m.

Đất dốc, cách làm hốc trồng và bón phân như trên. Nếu độ dốc nhỏ hơn 7%, hốc trồng ngang bằng mặt đất, độ dốc lớn hơn, độ dốc lớn hơn, hốc trồng có thể thấp hơn mặt đất 10-20cm.

d. Cách trồng:

- Móc một hốc nhỏ ở giữa vị trí trồng. Rọc đáy túi dựng bầu. Đặt cây vào vị trí, và rọc một đường từ trên xuống để lấy túi đựng bầu ra. Lấp đất giữ chặt cây.

- Cắm cọc cố định cây (cột cây bằng dây nilon).

2. Kỹ thuật chăm sóc:

a. Giữ ẩm: Sử dụng các vật liệu dễ tìm như rơm rạ, cỏ khô,… phủ xung quanh gốc để giữ ẩm.

b. Tưới tiêu: Cung cấp nước cho cây thường xuyên nhất là ở thời kỳ mới trồng và khô hạn kéo dài. Cây chuẩn bị ra hoa, cần giữ cho gốc cây khô ráo. Thời kỳ mang quả, cây rất cần nước để nuôi quả.

c. Tỉa cành tạo tán:

- Tỉa bỏ cành vượt, cành già cỗi, sâu bệnh.

- Khống chế chiều cao cây khoảng 3,5m, tạo thông thoáng giúp cây quang hợp tốt.

d. Bồi đất cho cây: Hàng năm nên bồi thêm đất cho cây vào đầu mùa khô như bùn mương, đất khô,… dầy 2- 3cm, xung quanh tán cây kết hợp với việc bón phân hữu cơ hay phân hóa học.

e. Bón phân: Cần tham khảo thêm tài liệu và kinh nghiệm bón phân trong điều kiện canh tác thực tế.

Phân hữu cơ : Hàng năm nên bón cho cây 5-10kg.

Phân hóa học :

- Năm thứ nhất: Bón cho cây khoảng 500 gram phân NPK 16-16-8. Chia ra 4-5 lần bón trong năm.

- Năm thứ hai: Bón gấp đôi lượng phân năm thứ nhất, chia ra 3-4 lần bón.

- Thời kỳ cho hoa quả: Bón 1,5- 3kg phân NPK 20-20-15, chia ra làm nhiều lần bón.

- Thu hoạch xong có thể bón tiếp cho cây 0,5-1 kg phân NPK 20-20-15 cho cây nhanh chóng phục hồi.

III. Sâu bệnh :

1. Sâu rầy gây hại:

a. Sâu ăn lá: Là loài sâu ăn tạp, thường cắn phá đọt non làm bộ lá còi cọc xơ xác.

Dùng các loại thuốc bảo vệ thực vật để xử lý : Vifast 5ND, Desic 2,5 ND, Trebon 10ND …

b. Rầy mềm, rệp sáp, rệp dính: Tấn công chồi non, cuốn lá cuốn quả, … làm cành lá quăn queo, bị muội hóng làm đen quả …

Có thể dùng Bassa 50ND, Supracide 40ND, Polytrin 10ND …

c. Sâu đục thân, đục cành: Ấu trùng đục vào cành, thân làm cho cành bị khô có thể bị gảy ngang. Đầu tiên chúng khoét những đường hang ngoằn - nghèo, hay đụt sâu vào thân cây, cây suy kiệt dần rồi chết.

Có thể dùng Vibasu 10H, Vicarp 10H, Regent … để bón định kỳ xung quanh gốc, hay sử dụng các loại thuốc có tính lưu dẫn để xịt phòng cho cây như: Basudin 50EC, BiAn 40EC, … (Lưu ý thời gian cách ly).

d. Sâu đục trái: Chúng đục sâu vào bên trong quả, đùn phân ra ngoài làm giảm phẩm chất quả. Dùng các loại thuốc sâu có độc tính thấp để phun phòng ngừa như: Polytrin P440 ND, Vertmec 1,8 ND, …

e. Ruồi đục trái: Gây hại trên quả ở giai đoạn trái gần chín. Ruồi đẻ nhiều trứng vào quả, trứng nở ra giòi, đụt khoét thành hang làm như hư thối. Vào mùa mưa quả thường bị hư hại rất nặng nề.

Dùng chất dẫn dụ sinh học Vizubon - D để bẩy ruồi đực, làm giảm khả năng sinh sản của ruồi cái. Với cách diệt ruồi đụt quả này sẽ không gây ô nhiễm môi trường, giúp tăng chất lượng của cây quả.

2. Bệnh:

Trên mận, bệnh gây hại không quan trọng lắm. Trong canh tác chỉ lưu ý phòng bệnh vào giai đoạn sau khi đậu quả, có thể sử dụng : Ridomyl MZ 72 BHN, Tilt 250 ND, Score 250 ND … liều dùng theo sự hướng.

Read More

Sâu đục trái mận và biện pháp phòng trừ

Sâu đục trái mận và biện pháp phòng trừ

Loại màu hồng là sâu đục trái mận. Sâu này có thể gây hại quanh năm, nhưng tập trung chủ yếu trong mùa khô

Cây mận cứ đến mùa là trái bị một loại sâu nhỏ như đầu chân nhang, màu đỏ hồng đục vào bên trong gây hại nhiều, chúng thải ra những cục phân nhỏ li ti màu đen. Về mùa mưa, lại bị một loại sâu có màu trắng vàng, dài cỡ năm, bảy milimét (giống như con dòi) làm thối trái.

Loại màu hồng là sâu đục trái mận. Sâu này có thể gây hại quanh năm, nhưng tập trung chủ yếu trong mùa khô.

Loại sâu trắng như dòi là ruồi đục trái. con mẹ của chúng là một loài ruồi màu nâu nhạt, nhỏ hơn ruồi nhà một chút, nhìn bề ngoài có vẻ giống con ong. Chúng dùng ống đẻ trừng chọc thủng vỏ trái rồi đẻ trứng vào bên trong. Sau khi đẻ khoảng 2 ngày thì trứng nở thành sâu non như bạn mô tả, gây hại nặng chủ yếu trong mùa mưa.

1. Ngăn chặn cả hai loại

Bao trái bằng các loại bao chuyên dùng từ khi vừa tượng trái. Biện pháp này vừa bảo vệ được trái, vừa không tốn tiền mua thuốc, công phun xịt và không gây ngộ độc thuốc trừ sâu đối với người phun thuốc và người sử dụng.

Cắt tỉa những cành, nhánh không cần thiết, tạo cho vườm mận luôn sạch sẽ, thông thoáng, hạn chế nơi trú ngụ của con trưởng thành.

2. Đối với sâu đục trái

Thường xuyên kiểm tra vườn mận, nếu thấy khoảng 5% số bông hoặc 5% số trái vừa mới tượng bị sâu gây hại thì sử dụng một trong những loại thuốc trừ sâu như: Decis 2,5EC, Fastac 5EC, Vifast 5ND, Sherpa 10EC/25EC, Cyperan 5EC/10EC/25EC, Polytrin C440EC, Polytrin P440EC... để phun xịt. Tuyệt đối không phun xịt thuốc khi trái sắp được thu hoạch, tuân thủ thời gian cách ly của thuốc để đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

3. Đối với ruồi đục trái

- Thu hái trái sớm hơn bình thường, không để trái chín quá lâu trên cây.

- Thu nhặt hết những trái rụng ở gốc cây đem tiêu hủy để diệt dòi còn nằm bên trong.

- Dùng Vizubon-D để dẫn dụ và tiêu diệt con trưởng thành (con ruồi).

Không nên xịt thuốc hóa học trực tiếp lên trái mận, vì vỏ trái rất mỏng, thuốc dễ ngấm vào trong trái, gây nguy hiểm cho người ăn. Mặt khác, khi trái mận sắp thu hoạch mới bị dòi gây hại, nếu xịt thuốc lúc này chắc chắn sẽ không đảm bảo thời gian cách ly của thuốc.

Ngoài ra, có thể thay giống mận của bạn bằng cách ghép giống mận ấn Độ lên gốc mận cũ, vì giống mận ấn Độ không những cho năng suất cao, ăn ngon, ngọt... mà chúng còn có vỏ dày, thịt chắc nên ít bị ruồi đục trái gây hại.

Read More

Kỹ thuật nhân giống vô tính cây Mơ

Kỹ thuật nhân giống vô tính cây Mơ

Đối với cây mơ thì nhân giống bằng phương pháp ghép là tốt nhất.

Chiết cành

Chăm sóc cây mẹ trước khi chiết: Chọn cây mẹ sai quả, quả ngon, không bị bệnh, có tán cân đối. Sau khi thu hoạch quả xong tiến hành làm cỏ, cắt tỉa cành già, cành mọc sâu trong tán, phun thuốc chống chảy gôm, bón phân cho cây với lượng: 20-30kg phân chuồng, 150-200g urê, 400g phân lân, 200g kali cho mỗi gốc mơ 6-8 năm tuổi. Rắc đều phân xung quanh và cách gốc 50cm, xới nhẹ và lấp phân. Nếu trời không mưa thì tưới vài lần cho cây. Nên tiến hành chiết mơ vào tháng 4-5 sau khi thu hoạch quả.

Giá thể bó bầu: Dùng đất thịt nhẹ và rơm mềm sạch với tỷ lệ 7 phần đất, 3 phần rơm, trộn đều với nước sao cho hỗn hợp đạt độ ẩm 70%, nắm thành hình quả trứng chiều rộng 5-6cm, chiều dài 7-8cm. Không nhào đất ướt quá. Chuẩn bị giấy nilon kích thước 20x25cm, dây nilon dùng để buộc, dài 60-80cm.

Chọn cành, khoanh vỏ: Chọn cành bánh tẻ 6-8 tháng tuổi mọc ở bìa tán có chiều dài 50-60cm, đường kính cành đạt 0,8cm. Dùng dao sắc khoanh vỏ, cạo sạch tượng tầng, bôi một lượt thuốc kích thích ra rễ, để ráo 2-4 giờ rồi tiến hành bó bầu. Chú ý đối với cây mơ sau khi đã khoanh vỏ, không "phơi cành" nhiều ngày như những cây ăn quả khác mà bó bầu ngay trong ngày. Sau khi bó bầu, dùng giấy nilon bó bao quanh và lấy dây buộc cố định bầu lại.

Sau khi bó bầu 45-60 ngày, nhìn qua nilon bọc bầu thấy rễ ra rất nhiều. Khi rễ chuyển màu từ trắng sữa sang vàng nâu thì có thể cắt cành chiết. Cắt cành chiết vào lúc mát trời, chọn nơi râm mát, kín gió để cắt sửa cành lá, rạch bỏ nilon rồi ra ngôi vào túi bầu đất mới. Đặt bầu cây trên các luống đất ngoài vườn ươm, tưới nước, làm giàn che và chăm sóc cây cẩn thận. Sau khi ra ngôi 1-2 tháng thì đem cây đi trồng (hoặc đem ghép nếu dùng cây chiết làm gốc ghép).

Ghép cành

Đối với cây mơ thì nhân giống bằng phương pháp ghép là tốt nhất.

Chuẩn bị cây gốc ghép: Dùng hạt cây song mai hay mơ gié địa phương gieo làm gốc ghép. Chọn những quả mơ chín kỹ, chà sạch thịt quả lấy hạt, rửa sạch phơi khô kỹ, cất bảo quản hạt đến tháng 10-11 thì đem gieo. Trước khi gieo, ngâm hạt trong nước ấm 40-42 độ C trong 4 giờ, ngâm tiếp trong nước thường 24 giờ rồi đem gieo vào đất, mật độ gieo 400-500 hạt/m2. Khi cây con có 2-3 lá thật thì ra ngôi vào bầu hoặc vào thẳng đất, khoảng cách 20x10cm. Sau khi ra ngôi cần bón phân chăm sóc tốt, khi cây cao 40-50cm, đường kính gốc đạt 0,8-1cm thì tiến hành ghép.

Ghép và chăm sóc cây sau ghép: Nên ghép cho mơ vào thời gian từ tháng 4-8, không kéo dài thời vụ ghép sang tháng 9-10.

Lấy mắt ghép trên cây mẹ 4-6 năm tuổi có năng suất cao, chất lượng quả tốt, không sâu bệnh. Chọn những cành bánh tẻ có đường kính 0,6-0,8cm để lấy mắt, mỗi cành lấy 10-12 mắt. Cành ghép cắt bỏ hết lá, cuốn giẻ ẩm, giữ trong bẹ chuối tươi có thể ghép trong 5-7 ngày. Đối với cây mơ nên ghép theo phương pháp ghép mắt nhỏ có gỗ, vị trí ghép cách mặt đất 15-20cm.

Sau khi ghép 10-15 ngày có thể mở dây buộc mắt ghép, và 7 ngày sau thì cắt ngọn gốc ghép: vết cắt ở phía trên mắt ghép 5cm. Sau khi cắt ngọn gốc ghép 15-20 ngày thì mầm ghép sẽ mọc. Khi mầm ghép mọc hoàn chỉnh 1 đợt lộc thì tiến hành bón phân, làm cỏ, thường xuyên cắt cành dại để cây tập trung dinh dưỡng nuôi mắt ghép. Khi cành ghép cao 50-60cm thì đánh cây con đem trồng.

Nên thu hoạch cây con vào mùa xuân hoặc mùa thu. Việc vận chuyển cây giống đi xa cần chú ý che nắng che mưa, không được làm vỡ bầu, nhất là khi trồng mơ vụ hè thu.

Read More

Kỹ thuật trồng mơ

Kỹ thuật trồng mơ

Nếu mơ ghép, hoặc trồng bằng hạt trong v­ườn ­ương khi ra ngôi có thể đánh bầu hoặc trồng rễ trần. Đánh bầu tất nhiên dễ sống hơn nh­ưng rất tốn công và khó vận chuyển đi xa.

Khi trồng nhiều trong sản xuất lớn, tốt nhất là trồng rễ trần vào tháng 11, 12, khi mơ đã rụng lá hoặc ngừng hẳn sinh tr­ưởng, vừa đỡ tốn công, mang đi xa đ­ược, vừa dễ đảm bảo tỉ lệ sống cao. Kỹ thuật trồng không có gì đặc biệt. Chỉ cần chú ý thâm canh ngay từ đầu vì mùa sinh trưởng của cây mơ tập trung nhất vào tháng 1 đến tháng 4, nếu không đủ độ ẩm, đủ chất dinh d­ưỡng thì sinh trư­ởng của cây mơ trồng tháng 11 sẽ chậm đi một năm.

Mùa trồng mơ là mùa khô, đất trồng mơ lại là những đất đá vôi, đất phù sa cao, phân bón lại phải rất hoai nên cần thiết phải t­ưới thật đẫm và t­ưới xong phải ủ gốc. Trồng rễ trần càng cần phải t­ới nhiều và dù có tốn lao động cũng phải đảm bảo t­ưới cho đủ.

Đốn tỉa

Mơ thuộc loại cây rụng lá hàng năm. Lợi dụng lúc cây ngừng sinh tr­ưởng để tỉa bỏ cành già, cành bệnh rất có lợi. Tốc độ sinh tr­ưởng của cây mơ lớn, nhất là về phía ngọn, cành mơ lại nhỏ, nhiều mắt và mắt nào cũng có khả năng bật lên thành cành khi đủ n­ước đủ phân; nếu không tỉa thì số cành sẽ quá nhiều, cây trở thành rậm rạp, không lợi cho việc ra hoa kết quả, sâu bệnh nhiều. Đặc tính sinh lý của cây mơ lại là ít rụng quả tự nhiên, nếu số quả quá nhiều, quả nhỏ, chất l­ượng kém cây bị kiệt sức, năm sau không hình thành được nụ hoa dẫn tới hiện trạng cách niên. Ng­ười ta đã tính rằng chỉ riêng về mặt sản l­ượng, nếu đốn tỉa đúng cách có thể tăng đư­ợc 30% và hơn nữa. Đốn mơ gồm các b­ước chính sau đây:

- Đốn tạo hình: 2 năm đầu.

- Đốn tạo quả: từ năm thứ ba. Loại bớt cành quá nhỏ, cắt ngắn cành to, mọc quá dài, giúp hình thành những cành trung bình thư­ờng nhiều hoa quả.

- Đốn trẻ lại: bắt đầu từ năm thứ 9 - 10. Tập trung đốn vụ đông cắt cành mọc dày, yếu. Cành khung cành to vẫn để lại.

- Đốn phục hồi: đốn đau cả cành to chỉ để lại gốc và các cành khỏe nhất.

Quản lý n­ước, phân

Cây mơ ra hoa tháng 12, 1 quả lớn vào tháng 2, 3 là những tháng khô nhất trong năm. Do đó, có năm quả non rụng nhiều vì hạn. Tuy vậy nông dân ta không t­ới chỉ trồng mơ vào những chỗ đất mát. Khi mở rộng diện tích phải trồng ở đất cao, đất đá vôi xa sông suối mơ sẽ thiếu nư­ớc. T­ưới chắc chắn sẽ có lợi, đặc biệt nếu mơ lại ghép nên gốc mận và gốc đào là những cây rễ ăn t­ượng đối nông.

Tuy nhiên t­ới mơ khó, vì rễ mơ ăn sâu, lại rất mẫn cảm với úng n­ước; nếu ­ới hơi quá liều l­ượng, đất hơi khó thoát n­ước là v­ườn mơ sẽ bị nhiều loại bệnh: thối rễ, chảy gôm, bệnh thân lá v.v... Độ ẩm trong đất thay đổi thất th­ường cũng dễ gây bệnh chảy gôm v.v... Do đó nguyên tắc t­ới cho mơ là: không tưới nhiều, không để n­ước đọng, giữ cho độ ẩm đất ổn định và cần chú ý tưới bổ sung nhất là tháng 11, 12 và tháng 2 nếu những tháng này thiếu mư­a. T­ưới nhiều nhất hai ba lần một vụ, mỗi lần tư­ới không v­ợt quá 500 m3/ha và chú ý t­ưới nhiều nư­ớc khoảng 2-3 tuần lễ trư­ớc khi quả chín.

Mặc dù ở các vùng trồng mơ ngư­ời ta không bón, cây mơ thực ra lấy đi nhiều chất dinh d­ưỡng làm cho đất kiệt đi khá nhanh, muốn có sản l­ượng đáng kể cần thiết phải bón.

Bón bùn phơi khô, đập nhỏ rất tốt, đối với mơ cũng như­ các cây lâu năm khác, nh­ưng tốn nhiều lao động và khi trồng nhiều sẽ không có bùn mà bón.

Bón phân hữu cơ cũng tốt. L­ượng bón 40 - 50 kg phân hoai 1 gốc. Loại phân bón: nếu đất xấu bón phân lợn, phân bắc; l­ượng t­ương đối nên bón phân trâu, bò vì nhiều đạm cây mơ dễ nhiễm bệnh.

Số lần bón một năm 2-3 lần khi cây còn nhỏ, vào tháng 9, 10, 2, 3 và 6, 7. Khi cây mơ đ­ương ra quả chỉ bón 2 lần, một lần vào tháng 4, 5 sau khi thu quả, một lần vào tháng 9, 10 tr­ước khi ra hoa.

Phân khoáng nên bón như­ sau: cây nhỏ bón khoảng 90 - 100 kg N/ha và 60 - 80 kg P₂O₅/ha. Cây đã ra quả, cứ mỗi tấn quả lấy đi khoảng 8-3-10 kg NPK; vậy nếu muốn đạt sản l­ượng 20 tấn/ha phải bón khoảng 160 kg N, 60 kg P₂O₅ 200 kg K₂O.

Nếu bón hỗn hợp cả phân chuồng, cả phân khoáng thì giảm bớt l­ượng phân khoáng lấy cơ sở tính là 1 tấn phân chuồng tốt chứa 3 kg N, 2 kg P₂O₅ và 4 kg K₂O.

Cây mơ nhỏ có khi thiếu Bo, Zn và lúc này còn bón thêm phân có Bo, Zn.

Dù đã bón phân trong điều kiện miền Bắc n­ước ta m­ưa rào, gây xói mòn, nắng gió Lào làm cho độ nhiệt cao, cản trở hoạt động của các vi sinh vật - đặc biệt loại hút đạm. Vì vậy, những năm đầu, cây mơ còn nhỏ, không nên để đất trồng mà phải thực hiện trồng xen, trồng gối: ngô, cao l­ương, cỏ hòa thảo, rau, đậu hay cây họ Đậu trồng làm phân xanh phải cân nhắc tùy điều kiện cụ thể.

Nếu đất tốt, cây mơ mới trồng còn nhỏ, lại sẵn lao động (ví dụ bờ sống Đáy) thì giữa hai hàng mơ có thể trồng nhiều loại màu cạn nh­ư ngô, đậu, lạc, một số loại rau... nh­ưng cần chú ý mấy điểm sau:

1. Chung quanh gốc mơ phải sạch cỏ, phủ rơm rác - những hoa màu trồng xen cũng phải làm cỏ.

2. Chú ý quan sát sâu bệnh trên cây trồng xen cũng bị những sâu bệnh giống cây mơ. Theo tài liệu n­ước ngoài những cây họ cà nhất là cà chua, ớt hay bị bệnh héo, vậy ng­ười ta tránh không trồng cà chua, ớt xen hoặc luân canh với mơ, xen dư­a cũng không tốt.

3. ở miền Bắc những tháng 5, 6, 7, 8, 9 nóng nhất và m­a nhiều nhất, tháng 12, 1, 2 lạnh nhất và nhiều gió bấc là những tháng đất cần đ­ược che phủ nhất. Cố gắng sắp xếp thời vụ để lúc này cây trồng xen có nhiều cành lá, che phủ đất tốt.

ở những đất xấu, nên trồng cây phân xanh, nhất là những cây lâu năm, như­ đậu hồng đáo, cỏ style. Đậu hồng đáo đặc biệt thích hợp vì, cũng nh­ư mơ, ưa đất đá vôi, trồng vào tháng 2, 3, một năm có thể cắt 2, 3 vụ, mỗi vụ sản lượng chất xanh có thể đạt 8 - 10 tấn, sau khi cắt có thể mọc lại và có thể sống 2, 3 năm ở đất t­ương đối tốt.

Chất xanh cắt đ­ược có thể dùng tủ gốc, có thể dùng làm thức ăn cho gia súc, cũng có thể dùng để ủ phân.

Phòng trừ sâu bệnh những sâu chính của mơ là:

Bọ cánh cứng mình dẹt (Adoretus compressus): là một loại bọ đa thực ăn lá non nhiều cây ăn quả lâu năm như­ng đặc biệt thích lá những cây mơ còn non. Ban ngày ẩn ở dư­ới các cành lá khô trên mặt đất, các khe nứt, đêm mới ra ăn. Trừ bằng các loại lân hữu cơ Bi 58, Monitor v.v....

Rệp: đủ màu - đen, xám, xanh hoặc nâu, hại nhiều nhất mùa xuân khi các đọt bắt đầu phát triển làm cho lá xoăn lại, vàng, rồi rụng: trị bằng sunfat nicotin, hoặc lân hữu cơ.

Rệp sáp: nhiều loại, hoặc có vảy hoặc không, cắm vòi vào cành, vào cuống quả hoặc quả, màu trắng, màu nâu v.v... làm cho cành, lá, quả mất nhựa, còi cọc. Trị bằng Polysulfur canxi, Applaud, Mipc....

Nhện: làm cho lá dày lên nhỏ lại, đọt cũng phình to ra, không phát triển được, màu trắng phớt nâu hồng; có thể trị bằng Kelthane, Danitol, Phosalone....

Một số sâu bộ Cánh phấn và bọ vòi voi bộ Cánh cứng đục quả non: phòng trị bằng lân hữu cơ.

Bệnh chảy gôm (Pseudomonas...) biểu hiện thành những vết sẹo hình bầu dục, có nhựa chảy; phòng trị bằng thuốc Bordeaux hay oxiclorua đồng phun 3 lần.

Bệnh héo Verticillium alboratrum: ch­a xác định đ­ợc chắc chắn ở Việt Nam, nh­ng ở các n­ớc ôn đới, gây hại lớn cho hạnh Nấm sống trong đất lâu năm, xâm nhập vào cây qua bộ rễ làm cây lớn héo nhanh chóng rồi chết. Phòng trị bằng luân canh, không trồng xen các cây họ cà, trồng một số loại cây phân xanh, làm sạch đất v.v....

Bệnh thối rễ (Armillaria và Rosellinia): nấm gây bệnh phát triển trên rễ tạo nên một màng tơ nấm trắng giữa vỏ và gỗ ở rễ; sau đó thối đi. Rễ nhỏ thối trư­ớc, rễ to sau và khi có nhiệt độ cao cây mơ chết héo nhanh chóng. Phòng trị chủ yếu bằng giống chống bệnh, bằng luân canh với các loại cây không mẫn cảm với bệnh.

Read More

Giống mận và phương pháp nhân giống

Giống mận và phương pháp nhân giống

Để tiết kiệm giống, nên ghép mắt, bóc vỏ bỏ gỗ đi. Nếu cành ghép quá nhỏ, khó bóc mắt có thể ghép cành, cắt vát rồi luồn xuống d­ới vỏ gốc ghép.

1. Giống mận

Mận chua: Danh từ chung để chỉ nhiều giống mận, trồng đã từ lâu ở miền đồng bằng. Quả chín đỏ hoặc vàng. Hoa ra sớm, đầu tháng 1 khoảng 1 tháng trước Tết âm lịch. Quả chín vào tháng 5, 6, chất lượng trung bình hoặc thấp vì không những chua mà có vị chát, đắng. Sản lượng khá nhưng cao thấp tùy năm và tùy nơi. Tính thích nghi mạnh.

Mận thép: Trồng phổ biến ở các xã ven sông Hồng vùng Yên Bái, Bắc Phú Thọ, có giống chín sớm ra hoa trước Tết quả chín vào đầu tháng 5, màu vàng, nặng 10-25g. Hạt nhỏ, thịt giòn, hơi chua.

Mận hậu: Trồng nhiều ở vùng Bắc Hà, M­ờng Kh­ơng tỉnh Lao Cai. Quả to khối lượng 20-30g. Khi chín màu xanh vàng. Thịt rất giòn, độ chua thấp nên vị ngọt. Khi chín quả nhũn nên không mang đi xa, và cũng không dùng đóng hộp được, là một loại chín trung bình ở các vùng cao. Đ­a xuống trồng ở các vùng thấp, lớn chậm, ra hoa kết quả khó.

Mận Tam Hoa: còn gọi là mận Quảng Đông, mới nhập sang Việt Nam khoảng hơn 10 năm. Tán cây hình ô, rỗng giữa vì không có thân chính. Quả tròn, màu vàng, ruột đỏ thắm, nặng trung bình 20-30g, quả to nhất nặng 60g. Chất lượng vào loại tốt nhất hiện nay, độ chua vừa phải (0,4-0,6%). Dùng làm nguyên liệu đồ hộp rất tốt.

2. Nhân giống

a) Dùng hạt

Nên bỏ phương pháp này và chỉ nên trồng hạt để sản xuất gốc ghép.

b) Dùng mầm rễ

Một đặc điểm của mận là rễ ăn nông; khi làm cỏ, l­ỡi cuốc chạm phải rễ, thì ở đầu rễ bật lên những cây con ở xa gốc mẹ có khi tới 4-4m, có thể đánh đi trồng. Cũng có thể đặt kế hoạch chặt đứt rễ để chủ động tạo ra các mầm rễ. Chú ý không áp dụng biện pháp này đối với các cây mận ghép vì gốc ghép là cây mận dại và mầm rễ cũng là của mận dại.

c) Ghép

Gốc ghép có thể là mận, đào, lê dại, cây chua chát, tóm lại những cây họ Hoa hồng.

Nên chọn gốc ghép tùy theo đất trồng; nếu đất sâu thoát nước và muốn mận chóng ra quả thì ghép lên gốc đào; nếu đất sâu, hơi hạn và không chua thì ghép lên gốc mơ, nhưng trường hợp này chậm ra quả và hay có hiện trạng gốc bé thân to, nếu đất hơi nông nhưng đủ độ ẩm và muốn mận sống lâu, tuy ra quả muộn một chút thì ghép lên gốc mận. ở miền Bắc Việt Nam, có lẽ ghép trên gốc mận chua là thích hợp vì:

- Dễ kiếm hạt.

- Hạt mận chua đã nhiệt đới hóa nên dễ nảy mầm.

Một số vấn đề cần chú ý khi ghép mận là:

1. Ương cây mận con từ hạt tuy dễ hơn đào nhưng khó hơn đa số các loại hạt khác. Phải phơi trong râm, ủ một thời gian ở cát ẩm độ 4,5 tháng sau đó mới nảy mầm được. Trong khi ủ, không tủ rác, không t­ới quá ẩm, vì dễ bị thối hạt. ở Lạng Sơn có một loại đào dại gọi là mắc phăng mọc bên suối, quả nhỏ, chất lượng quả kém, nhưng lấy hạt gieo mọc nhanh và nhiều hơn mận, vậy có thể là một gốc ghép tốt.

2. Mận chín tháng 6, hạt ủ từ tháng 7 đến tháng 10, đem trồng ở vườn ghép; tháng 12 hoặc tháng 1 năm sau mới nảy mầm, nếu chăm sóc tốt thì tháng 7, 8, 9 năm sau mới ghép được, tức là sau khi trồng ở vườn ghép 9, 10 tháng; lúc này mắt ghép ở cây giống đã chín, ghép thuận tiện. Nếu gốc ghép còn bé, phải đợi lâu hơn nữa. Vì vậy nguyên tắc là phải chăm sóc gốc ghép thật tốt để gốc ghép lớn nhanh, chóng đạt tiêu chuẩn ghép.

3. Mắt ghép lấy ở cành xiên, tuổi từ 4 tháng đến 6, 7 tháng non hoặc già quá đều không tốt.

Vì mận ra nhiều cành, khi cắt cành để lấy mắt ghép, cành tốt nhất chỉ to bằng cây bút chì, thông thường bé hơn nên khóc bóc mắt. Vậy ở những vườn ­ơng lớn, khi ghép hàng vạn cây nên có các vườn gỗ ghép riêng nghĩa là những vườn mận trồng để lấy gỗ ghép làm giống không phải là vườn trồng để lấy quả; chăm sóc tốt vườn gỗ ghép để có nhiều cành, nhiều mắt đạt tiêu chuẩn.

4. Mận rất dễ ghép, ghép mắt hay cành đều được. Để tiết kiệm giống, nên ghép mắt, bóc vỏ bỏ gỗ đi. Nếu cành ghép quá nhỏ, khó bóc mắt có thể ghép cành, cắt vát rồi luồn xuống d­ới vỏ gốc ghép.

5. Thời vụ ghép: từ tháng 3, 4 đến tháng 9, 10 đều có thể ghép được. Tháng 3, 4 khó lấy mắt ghép vì đầu mùa mận đ­ơng ra hoa kết quả, ch­a ra cành mới và mắt ở các cành cũ thì phần lớn đều đã bật lên thành búp. Ghép tháng 6, 7 thì tuy dễ lấy mắt ghép, dễ góc vỏ nhưng độ nhiệt cao, m­a nhiều, tỉ lệ sống không cao. Thuận lợi nhất là ghép tháng 8, 9 cuối mùa m­a, cây còn nhựa, trời đã mát, vừa dễ lấy mắt ghép, vừa dễ sống.

6. Viện Cây ăn quả ở Phú Hộ và những người trồng đào chơi hoa Tết vùng Yên Phụ, Nghi Tàm, Hà Nội kiếm cây đào con hoặc mận con làm gốc ghép như­ sau: tháng 5, 6 lên Sapa nhổ cây con mọc dại ở d­ới gốc cây đào hay mận. Mỗi chuyến đi một người có thể nhổ được hàng ngàn cây, cắt bớt lá, buộc từng túm mang về ­ơng, chỉ sau 3, 4 tháng là có thể ghép. Theo cách này không phải ủ hạt, nhưng cây con yếu, gốc ghép khó đạt tiêu chuẩn.

Nguồn: Trồng cây ăn quả ở Việt Nam, NXB Nông nghiệp

Read More

Thuốc hay từ cây mận

Thuốc hay từ cây mận

Mận là cây ăn quả được trồng nhiều ở vùng miền núi phía Bắc nước ta. Mùa xuân ra hoa, mùa hè cho quả. Các bộ phận của cây mận đều được dùng làm thuốc.

Mận còn có tên là lí tử, lí thực,… Là loại cây nhỡ, cành ngắn có màu nâu đỏ hồng. Lá nhọn hai đầu, mặt trên nhẵn, mặt dưới hơi có lông ở gân. Hoa màu trắng, cánh hoa hình trứng, ngược, nhân hạch nhẵn, có màu sắc thay đổi, tím, bồ quân, vàng lục, thường có một rãnh bên. Mùa ra hoa từ tháng 12 – 1, quả chín vào tháng 5 – 7.

Theo y học cổ truyền,  các bộ phận của cây mận như: quả, rễ, vỏ rễ, nhựa, lá, nhân hạt… đều có tác dụng chữa bệnh. Quả mận có vị chua ngọt, tính bình, có công dụng thanh can điều nhiệt, sinh tân lợi thủy, thường được dùng để chữa các chứng bệnh như hư lao cốt chưng, âm hư nội nhiệt, thủy thũng, tiêu khát… Rễ mận thường được thu hoạch vào tháng 9 – 10, vị đắng, tính lạnh, có công dụng thanh nhiệt giải độc. Lá mận vị chua, tính bình, chuyên trị vết thương do sang chấn… Nhân hạt mận còn gọi là lí hạch nhân, vị ngọt đắng, tính bình, có công dụng tán ứ, lợi thủy, nhuận tràng.

Một số bài thuốc theo kinh nghiệm dân gian

Bài 1: Vết thương do côn trùng đốt: Lấy hạt mận rửa sạch, giã nát rồi đắp lên vết thương để 5 phút rồi rửa sạch. Đắp ngày 2 lần.

Bài 2:  Hỗ trợ điều trị đái tháo đường: Quả mận tươi 0,5kg, rửa sạch, bỏ hạt, ép lấy nước, chia 3 lần uống trong ngày, dùng  liền 10 ngày.

Bài 3: Giảm đau nhức răng: Rễ mận 30g, sắc đặc với 100ml nước, ngậm 5 – 7 phút vào buổi sáng, chiều, tối trước khi đi ngủ, ngậm 5 ngày.

Bài 4: Tác dụng nhuận tràng: Nhân hạt mận 10g, đào nhân 10g, hạnh nhân 10g. Tất cả cho vào ấm đổ 700ml, sắc còn 250, chia 2 lần uống trong ngày. Dùng liền 10 ngày.

Bài 5: Chữa đau nhức xương khớp khi thời tiết thay đổi: Lá mận 50g, lá thài lài tía, lá đào, lá si, lá dâm bụt mỗi thứ 30g. Tất cả rửa sạch, giã nhỏ, sao vàng ngâm với rượu 10 – 15 ngày. Dùng rượu này xoa bóp chỗ đau ngày 2 lần.

Bài 6: Làm đẹp da mặt:  Quả mận tươi 250g, rửa sạch, bỏ hạt, giã nát, ép lấy nước rồi hoà với 250ml rượu gạo, đựng trong lọ kín để dùng dần, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 10 – 20ml.

Kiêng kỵ: Những người tỳ vị yếu không nên ăn nhiều mận.

Read More

Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây Mận

Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây Mận

Cây mận rụng lá mùa Đông, lại có nhiều mắt, có khả năng bật thành cành lớn do đó mận là cây chịu đốn; vậy cành vượt, cành già bắt đầu khô, cành manh, đều có thể tỉa bớt, cắt bỏ từ chân cành.


I. Khái quát chung

Tên Việt Nam : Cây Mận, mận ta ( với miền nam mận lại là quả roi của miền bắc )

Tên khoa học : Prunus salicina

Là cây gỗ nhỏ, phân cành nhiều. Ưa thời tiết mát mẻ. Có khả năng chịu hạn

Cây lá đơn, mép nguyên, rụng lá vào mùa đông (11-1)

Hoa trắng, đẹp, nở vào đầu xuân, quả đỏ tươi > đỏ đậm, mọng, chấm muối ngon thôi rồi.

Gần đây, mận được ứng dụng nhiều trong việc trồng sân vườn, cảnh quan vì hoa đẹp, nở dịp tết, lại  có quả ngay tại vườn.

Theo phong thủy, cây mận đem lại may mắn cho gia chủ tương tự như cây đào

II. Kỹ thuật trồng chăm sóc

1. Mật độ, khoảng cách

Khoảng cách trồng : 5m hoặc 5 x 4m (400-500 cây/ha).

Đất xấu trồng mau, đất tốt trồng thưa hơn.

2. Bổ hốc, đánh cây

Trồng cây mận

Bổ hốc theo kỹ thuật thông thường và nên bổ sớm cho đất ải.
Thời gian trồng phù hợp nhất là từ tháng 12 – tháng 1
Thời kỳ này có thể trồng rễ trần nghĩa là đánh cây lên, rũ hết đất; nếu có đất bùn ao tốt nhúng vào rễ bùn sau đó bó từng bó 10, 20 cây sau vài ngày trồng vẫn có thể sống 100%.
Không thể trồng rễ trần các tháng khác khi cây đang sinh trưởng. Muốn trồng sống vào bất cứ thời gian nào trong năm nên ương cây trong bầu bọc polyetylen, 6-10 kg đất, ghép khi cây còn ở bầu, bóc vỏ bỏ polyetylen khi trồng.

3. Đốn cành tạo hình

a) Tạo hình: Chỉ có thể tạo hình trên cơ sở chăm sóc tốt cây con ngay từ đầu, cắm cọc chống khi cần để có thân chính thẳng. Cũng như các cây ăn quả khác, hãm ngọn thân chính để tạo nên 3-5 cành khung hay nhiều hơn tùy theo sức cây và chân cành khung trên thân chính phải cách nhau đều, khoảng 20-30cm.

b) Tạo quả: Cây mận rụng lá mùa Đông, lại có nhiều mắt, có khả năng bật thành cành lớn do đó mận là cây chịu đốn; vậy cành vượt, cành già bắt đầu khô, cành manh, đều có thể tỉa bớt, cắt bỏ từ chân cành. Tất cả các giống mận của ta đều thuộc loại mận Trung Quốc, nụ hoa ra nhiều nếu thụ phấn tốt không sợ thiếu quả mà thường hay xảy ra tình trạng quả ra quá nhiều.

4. Tỉa quả

Tỉa quả là một điều bắt buộc đối với mận vì:

Quả sau khi tỉa đều, to và mã quả đẹp hơn nếu không tỉa.
Tỉa quả là một biện pháp quan trọng để ngăn ngừa gãy cành (cành mận dòn dễ gãy).
Tỉa quả giảm số công thu hoạch vì quả to, phân bố đều trên cành.
Phương pháp tỉa: có thể tỉa bằng tay, đợi đến tháng 4 khi quả đã to bằng hạt đỗ tương (đậu nành) thì tỉa. Nguyên tắc tỉa: không để chùm và quả nọ cách quả kia 4-5cm trên cành quả.

5. Bón phân, tưới nước, làm cỏ

Mặc dù mận trồng được ở đất xấu, cần phải bón nếu muốn đạt sản lượng cao. Tốt nhất trong điều kiện Việt Nam là phân chuồng để ải; số lượng khi trồng bỏ dưới hốc: 30-40kg.

Những năm sau bón tháng 12 khi cây nghỉ đông. Sau khi cây ra quả, thời kỳ cần bón nhất là tháng 6, 7 sau khi thu hoạch.
Trong các yếu tố dinh dưỡng, đạm và kali cần nhất rồi đến lân. Lượng phân khoáng thường bón 300-500g/cây amôn sunfat khi cây chưa ra quả; 1-1,5kg khi cây đã có quả rồi. Tính ra NPK nguyên chất 1 hecta đương thu hoạch bón khoảng 100 kg N, 100-150 P2O5, 150-200 kg K2O.

Mận thường trồng ở đất gò, dốc, xa nước nên tập quán là trồng không tưới. Nếu trồng gần nhà một vài cây, tháng 3, 4 khi quả non đương lớn, và nếu trời hạn, tưới cho mỗi gốc một vài thùng nước rất có lợi.

Mận sợ cỏ vì rễ ăn nông, vì vậy lúc nào gốc mận cũng nên giữ sạch cỏ. Tốt nhất nên phủ rác quanh gốc, dưới tán cây, vừa chống cỏ, vừa giữ ẩm. Dùng cuốc xới cỏ quanh gốc thường làm đứt rễ, vì vậy khi có cỏ nên làm thật sớm khi cỏ chưa lớn để khỏi phải cuốc sâu và tốt nhất nên nhổ cỏ bằng tay.

6. Trừ sâu bệnh

Trên núi cao, với điều kiện khí hậu thích hợp, nhất là về nhiệt, cây mận mọc khỏe, không có sâu bệnh đáng kể. ở đây trồng giống mận chua, chống sâu sâu bệnh cũng khỏe, nên ít khi người ta bắt sâu phun thuốc. Nếu chăm bón tốt và nếu lại trồng những giống mận ngon quả to, sâu bệnh vẫn nguy hiểm. Những loại chính là:

Bệnh chảy gôm: phổ biến ở đào, mận. Cách phòng: không đốn cành non, đặc biệt cành hơi to. Khi phải đốn, dùng cưa và dao sắc để vết thương chóng lành, phòng trừ sâu đục thân, sâu ăn vỏ cũng giảm bớt bệnh.
Bệnh khô cành: mận Tam Hoa trồng ở vùng thấp hay mắc. Triệu chứng: cành nhỏ khô từng vết khi vết loang ra bao trùm cả cành thành một vòng thì lá và quả non đang lớn héo đi, lấy dao cạo vỏ thì thấy dưới vết khô gỗ biến màu nâu, ống dẫn nhựa bị tắc do đó cành héo. Có thể bệnh do một loại vi khuẩn gây ra. Phòng trừ bằng thuốc bordeaux ít tác dụng. Cắt cành khô đem đốt, tháng 12 khi cây ngừng sinh trưởng, làm giảm bệnh. ở trại Lý Nhân ghép lên mận chua, mận Tam Hoa ít bệnh hơn trồng bằng cành chiết.
Bệnh nấm đỏ (Polystigma rubrum) ở Sapa, Mèo Vạc, đặc biệt những nơi ẩm lá mận bị hại thành từng vết tròn màu đỏ da cam có nhiều bào tử nấm. Trị bằng thuốc bordeaux rất có hiệu lực.

Ở trung du và đồng bằng, những sâu chính hại mận có: xén tóc, mối, sâu róm ăn lá và quả non, sâu đục nõn, nhưng không có sâu nào đặc biệt nguy hiểm.

7. Thu hoạch chế biến

Mùa mận chín là tháng 5-6 ở đồng bằng, 7-8 ở miền núi. Xác định độ chín căn cứ vào màu sắc quả. Vị trí chuyển màu trước tiên là vết lõm ở đuôi quả nơi xa cuống nhất. Màu xanh nhạt dần chuyển sang vàng nhạt rồi vàng sẫm, đỏ hoặc tía tùy giống.

Hái xanh hai chín căn cứ vào mục đích sử dụng. Nếu để ăn tươi thì người ta hái sớm, nhiều ít tùy theo nơi sử dụng xa hay gần nơi sản xuất vì quả càng chín càng nhũn khó vận chuyển, và càng phải mang đi xa càng phải hái sớm khi mận còn hơi xanh. Chú ý điểm sau đây: mận để lâu trên cây không những hàm lượng đường tăng nhanh mà thể tích, khối lượng quả cũng tăng. Ví dụ mận Tam Hoa hái chín già so với khi mới chín cách nhau chỉ mươi ngày nhưng khối lượng có thể tăng tới 30%. Vì vậy hái sớm có thể là một nguyên nhân thất thu. Hái muộn quá thì ngược lại có thể làm cho cây yếu sức đi.

Hái xanh hay chín còn tùy giống, ví dụ mận Hậu Bắc Hà khi chín rất nhũn không mang đi xa được, do đó phải hái tương đối xanh. Nếu hái mận khi bắt đầu chín có thể bảo quản 10-15 ngày, quả mềm dần nhưng chưa thối.

Mận phơi khô phải hái lúc thật chín vì lúc này hàm lượng đường cao nhất. Chế mận khô có thể phơi, dùng nhiệt mặt trời, hoặc sấy ở lò. Độ nhiệt sấy lúc đầu là 50-60°C sau tăng dần lên nhưng không bao giờ được cao quá 72-73°C. Thời gian sấy vào khoảng 24-36 giờ và sau khi sấy độ ẩm chỉ còn khoảng 20%. 100 kg mận tươi sau khi sấy còn khoảng 32-36 kg mận khô.

Read More

Chăm sóc cây mận bắc ra nhiều trái

Chăm sóc cây mận bắc ra nhiều trái

Mận bắc hay còn gọi mận là một loài cây rụng lá nhỏ bản địa tại miền bắc Việt Nam vàTrung Quốc thuộc Chi Mận mơ. Cùng tìm hiểu tác dụng của mận bắc và phương pháp trồng mận sao cho ra nhiều trái nhé

Tác dụng của trái mận bắc: Trái mận tuy nhỏ nhưng lại chứa rất nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho sức khỏe, phải kể đến là kali, sắt, magiê, vitamin A, vitamin nhóm B như vitamin B2, vitamin C, vitamin K. Mận cũng chứa lượng chất xơ đáng kể, rất tốt cho hệ tiêu hóa. Một quả mận chín chứa tới 11% vitamin A, 26% vitamin C và 13% vitamin K.

Cây mận có thể cao đến 10 mét, và có chồi màu nâu đỏ. Các lá dài từ 6–12 cm và rộng 2,5–5 cm, cạnh lá có rặng cưa. Những bông hoa xuất hiện vào đầu xuân, có đường kính 2 cm với năm cánh hoa màu trắng.

Quả mận là loại quả hạch có đường kính 4–7 cm và có thịt màu hồng-vàng, quả có thể được thu hoạch vào mùa hè. Khi chín, có thể ăn sống quả.

Kỹ thuật chăm sóc mận bắc:

Chuẩn bị đất trồng: Chọn đất phù hợp cho cây mận, có tầng dầy trên 50 cm, tơi xốp có khả năng giữ ẩm tốt, nhưng dễ thoát nước. Chú ý nên bố trí khoảng 10% số cây mận khác giống, trồng rải trên vườn để tăng khả năng thụ phấn cho mận, tăng năng suất quả. Hố trồng được đào theo kích thước 60cm x 60cm x 60cm hoặc 50cm x 60cm x 70cm, khoảng cách 4m x 4m, mật độ 625 cây/ha. Sau khi đào hố, bón lót mỗi hố 20 – 25kg phân chuồng hoai, 0,2kg phân lân nung chảy, 0,1kg sufat kali và 0,3kg vôi bột. Tất cả trộn kỹ với đất mặt và lấp đầy hố để 1 tháng sau mới trồng.

Bón phân: Cây mận dưới 4 năm tuổi mỗi năm bón 2 lần vào đầu và giữa năm. Số lượng phân cho mỗi cây lần thứ nhất bón: 15kg phân hữu cơ + 0,4kg super lân + 0,2kg cloruakali + 0,2kg urê. Lần thứ 2 bón: 0,1kg cloruakali + 0,3kg urê. Đối với vườn mận từ 4 – 10 năm thì mỗi năm bón 3 lần: Tháng 2 -3, tháng 6 -7 và tháng 11 – 12.

Lượng phân bón cho mỗi cây như sau: Đầu năm: 0,4kg urê + 0,2kg cloruakali để cây nuôi lộc, hoa và quả. Giữa năm: 0,4kg urê + 0,25kg cloruakali để cây hồi sức sau thu hoạch quả. Cuối năm: 20 – 30kg phân chuồng, 0,7kg super lân và 1,5kg cloruakali giúp cây chuẩn bị ra hoa. Đối với mận hơn 10 tuổi thì mỗi năm cũng bón 3 lần với lượng phân tăng lên gấp rưỡi hoặc gấp đôi tuỳ thực trạng của vườn mận.

Chúc bạn thành công!

Read More

Nhân giống cây mận

Nhân giống cây mận

Hiện nay có 4 phương pháp nhân giống mận đang được áp dụng: trồng từ hạt, bấm rễ mầm, ghép và chiết cành. Tùy điều kiện sản xuất, có thể lựa chon 1 trong 4 phương pháp sau


I. Giới thiệu đặc điểm sinh học của các giống mận:

- Mận Tam Hoa là giống  cây  ăn quả  ôn đới Trung Quốc, được đưa vào Việt Nam năm 1972, trồng thử nghiệm thành công, sinh trưởng phát triển tốt, phù hợp với điều kiện tự  nhiên tại Bắc Hà. Giống có tên là Tam Hoa do mỗi chùm có “3 bông hoa”. Mận Tam Hoa khi chín vỏ quả  có màu tím xanh, ruột màu  tím đậm, mềm, vị ngọt đậm.

- Mận Hậu Bắc Hà là giống mận địa phương. Khác với những giống mận khác, mận Hậu Bắc Hà khi chín ít biến đổi màu vỏ ngoài, được thu hái khi quả chuyển màu xanh vàng nhạt, ruột trong vàng, róc hạt, vị ngọt đậm, thơm mát.

- Mận Tả Van là giống mận địa phương được đồng bào dân tộc H’Mông trồng tại các xã vùng cao huyện Bắc Hà. Mận Tả Van quả bé như quả mơ, khi chín chuyển màu  đỏ  rực, phủ phấn trắng bên ngoài, ruột  đỏ  thẫm, có vị  ngọt pha lẫn vị  chua tự nhiên.

- Mận Tả Hoàng Ly là một trong những giống mận nổi tiếng của đồng bào dân tộc H’Mông, được trồng chủ yếu ở xã Tả Văn Chư. Mận khi chín quả to hơn mận Tam Hoa, có màu vàng nhạt, thịt quả vàng trong, mọng nước, có mùi thơm đặc trưng.

II. Nhân giống:

Hiện nay có 4 phương pháp nhân giống mận đang được áp dụng: trồng từ hạt, bấm rễ mầm, ghép và chiết cành. Tùy điều kiện sản xuất, có thể lựa chon 1 trong 4 phương pháp sau:

1. Nhân giống bằng hạt:

a. Đặc điểm:

- Đơn giản, dễ thực hiện, sản xuất cây con với số lượng lớn. Cây có bộ rễ thực sinh khỏe mạnh, khả năng chịu hạn cao.

- Thời gian kiến thiết cơ bản kéo dài, sau trồng từ 5 - 7 năm mới cho quả. Không phù hợp với sản xuất hàng hóa.

b. Kỹ thuật:

- Nguồn giống: Trên những cây mận năng suất cao, ổn định; chọn những quả to, không sâu bệnh. Quả được ủ mềm, xát rửa sạch thịt và vỏ quả, thu hạt, hong khô ở nơi râm mát hoặc ủ trong cát sạch ẩm.

- Chuẩn bị bầu: Chọn túi nilon kích thước 17 x 22 cm, đáy túi đục 8 - 10 lỗ nhỏ để thoát nước. Mỗi bầu chứa 1,5 kg đất mặt (tơi xốp, không lẫn tạp chất) trộn lẫn 0,2 kg phân chuồng hoai mục và 8 gram supe lân. [1.500 kg đất mặt + 200 kg phân chuồng hoai mục + 8 kg supe lân]/1.000 túi bầu

- Xử lý hạt giống: Với hạt khô, trước khi gieo, ngâm hạt trong nước sạch 4 - 5 ngày, thay nước mỗi ngày 1 lần. Với hạt bảo quản trong cát ẩm có thể trồng ngay.

- Cách trồng: Mỗi túi bầu gieo 1 hạt, lấp đất mỏng 2 - 3 cm, tưới đẫm.

- Chăm sóc cây con: Xếp các túi bầu thành luống dài, bề ngang luống 1-1,2m, luống cách nhau 40-50cm để đi lại chăm sóc thuận tiện. Nên chọn nơi cao, kín gió, gần nguồn nước tưới để xếp các túi bầu. Nếu nắng hạn cần tưới hằng ngày. Hạt sẽ mọc sau 20-30 ngày, sau 1 tháng nên tưới nước phân pha loãng. Khi cây con cao 60-70cm thì đem trồng.

- Thời vụ trồng: Từ tháng 12 đến tháng 1 dương lịch.

2. Nhân giống từ rễ mầm:

a. Đặc điểm:

- Đơn giản, dễ làm.

- Sản xuất cây con số  lượng nhỏ, không đồng đều, thời gian  sinh  trưởng kéo dài, lâu cho quả; gây tổn thương cho cây mẹ. Chỉ áp dụng trong điều kiện vườn hộ với diện tích nhỏ.

b. Kỹ thuật:

- Bấm rễ: Chọn ngày trời khô mát, dùng dao sạch, cắt đứt một số  rễ  to bằng chiếc đũa, cách gốc 60 – 80 cm; bật đầu rễ đã cắt tới lên khỏi mặt đất. Sau vài tuần chồi sẽ mọc thành cây con, lúc này cần bón phân và lấp  đất  để mầm rễ mọc tự  do thành cây con.

- Chuẩn bị sọt giâm: Trộn đất màu với supe lân và phân chuồng hoai mục (tỷ lệ như túi bầu), đựng trong sọt tre có đường kính 15 – 18 cm.

- Tách cây con: Khi cây cao từ 20 – 25 cm thì bứng kèm theo 1 đoạn rễ của cây mẹ, giâm vào sọt tre, chèn chặt đất, tưới đẫm nước. Sọt giâm cây con được đặt ở nơi râm mát, có giàn che, tưới nước đủ ẩm hang ngày. Mỗi tuần tưới phân pha loãng 1 lần. Cây cao 80 – 90 cm thì đem trồng.

- Thời gian bấm rễ: tháng 2, 3.

3. Nhân giống bằng phương pháp ghép:

a. Đặc điểm:

- Sản xuất cây con số  lượng lớn, đồng đều về chất  lượng, nhanh cho quả. Cây chịu nóng tốt hơn và cho năng suất cao hơn so với cây chiết.

- Kỹ thuật sản xuất phức tạp. Cây có tuổi thọ ngắn, không chịu được đất trũng hoặc đất thịt nặng.

b. Kỹ thuật:

* Sản xuất gốc ghép:

- Nguồn hạt giống: mận, đào,  lê dại, cây chua chát hoặc một số cây thuộc họ hoa hồng.

- Ương  cây  con: Hạt giống  được lấy từ  những cây khỏe mạnh, quả  to, sạch bệnh. Thông  thường, quả được ủ mềm, xát sạch vỏ và thịt quả. Hạt được phơi  trong bóng râm, ủ  trong cát ẩm từ 4 – 5 tháng. Trong thời gian ủ không tủ rác, không  tưới quá ẩm. Khi hạt nứt nanh, nhú mầm từ 1 – 3mm, chọn mầm khỏe mạnh chuyển sang trồng trong bầu.

- Chuẩn bị bầu: Chọn túi nilon kích thước 17 x 22 cm, đáy túi đục 8 – 10 lỗ nhỏ để thoát nước. Mỗi bầu chứa 1,5 kg đất mặt (tơi xốp, không lẫn tạp chất) trộn lẫn 0,2 kg phân chuồng hoai mục và 8 gram supe lân. [1.500 kg đất mặt + 200 kg phân chuồng hoai mục + 8 kg supe lân]/1.000 túi bầu

- Cách trồng: Mỗi túi bầu trồng 1 hạt. Dùng que chọc lỗ giữa bầu, thả hạt vào, lấp đất, tưới đẫm nước.

- Chăm  sóc  cây  con: Xếp các túi thành luống bề ngang từ 1,0 – 1,2 m, hang cách hang từ 40 – 50 cm để  tiện chăm sóc. Kiểm tra bầu  thường xuyên, đảm bảo độ ẩm, phòng trừ kiến, mối. Sau 20 – 30 ngày khi cây mọc lên khỏi mặt đất, có thể tưới phân pha loãng 1 tuần 1 lần. Sau 6 - 8 tháng, cây cao 35 – 40 cm, đường kính gốc 0,6 – 0,8 cm có thể đem ghép.

- Thời vụ trồng: ủ hạt từ tháng 7 đến tháng 10, đem trồng ở vườn ghép từ tháng 12 đến tháng 1, ghép mắt vào tháng 7, 8, 9.

* Chuẩn bị mắt ghép:

Mắt ghép được lấy từ những cây mận giống tốt, phẩm vị thơm ngon, năng suất cao ổn định. Cắt những cành một tuổi, vỏ đang  chuyển từ xanh sang nâu (bánh tẻ), đường kính gốc cành 0,5  –  0,8 cm, thẳng, không có cành  phụ. Cắt cành xong phải ghép ngay.

* Kỹ thuật ghép: Có 3 phương pháp ghép mắt mận.

- Ghép  chữ T: Từ  cành ghép, dùng dao  sắc  cắt  lấy mắt ghép ở nách  lá  (mầm ngủ). Trên thân cây gốc ghép, cách gốc 20 - 25 cm, rạch 2 đường trên vỏ hình chữ T, tách vỏ và nhanh chóng đặt, đẩy mắt ghép vào rồi buộc bằng dây nilông cho chặt.

- Ghép mắt nhỏ có gỗ: Từ cành ghép, cắt lấy mắt ghép với 1 phần gỗ bằng nửa hạt đỗ xanh. Trên thân cây gốc ghép cách gốc 20 - 25 cm, cắt một vết cả vỏ và gỗ vừa bằng mắt ghép nói trên rồi đặt vào đó mắt ghép và dùng dây nilông cuốn chặt. Chú ý: kích cỡ mắt ghép và vết cắt trên gốc ghép càng khít nhau thì khả năng sống của mắt ghép càng đảm bảo.

- Ghép áp ngọn cành: Chọn cành ghép có đường kính bằng thân cây gốc ghép; cắt cành ghép thành các đoạn có độ dài 5 - 6 cm gồm 2 - 3 mắt, cắt vát độ dài 2 - 3 cm và ở phần gốc ghép cách mặt đất 15 - 20 cm cũng cắt vát một phần vỏ và gỗ, vẫn giữ lại phần ngọn cây gốc ghép, áp sát cành ghép vào đó rồi dùng dây nilông quấn chặt.

Sau khi ghép được 10 - 15 ngày kiểm tra, nếu mắt ghép sống thì mở dây buộc và sau 3  - 5 ngày, cắt ngọn gốc ghép  ở đoạn cách mắt ghép 5 cm để mắt ghép nảy mầm. Sau 10 - 15 ngày mầm ghép sẽ mọc và khi cao 30 cm thì bấm ngọn, chuẩn bị tạo tán cây con. Khi cây con đạt tiêu chuẩn đem trồng.

4. Chiết cành:

a. Đặc điểm:

- Cây nhanh cho quả.

- Số lượng cây con ít, tuổi thọ cây ngắn.

b. Kỹ thuật:

- Chuẩn bị bầu chiết: Đất bùn hoặc đất vườn phơi khô, đập vụn trộn với rơm rạ, rễ bèo tây, mùn cưa hoặc trấu bổi (tỷ lệ 2:1); cho nước đủ ẩm 70%.

- Kỹ  thuật chiết: Chọn cây giống tốt cho năng suất cao ổn định, có phẩm chất tốt, chọn các cành ở bìa tán, cấp 3 - 4, đường kính gốc cành 0,8 cm, dài 50 - 60 cm, có 6 - 8 tháng tuổi, không sâu bệnh. Chọn ngày khô mát, dùng dao sắc cắt khoanh nhỏ, cạo sạch  tượng tầng, tiến hành bó bầu ngay. Trước khi bó bầu nên bôi dung dịch a - NAA hoặc IMA pha thật loãng 0.2 - 0,4% dùng bông nhúng vào dung dịch rồi bôi vào vết cắt khoanh vỏ để mận ra rễ. Bó bầu có trọng  lượng 150  - 300g, đường kính chỗ phình to 6- 8cm, bầu dài 10  - 12 cm. Bọc bầu chiết bằng nilông trong mờ để có thể nhìn thấy rễ cây phát triển.

- Chăm sóc: Sau 1,5 - 2 tháng, nếu thấy có nhiều rễ  thì có thể cắt cành đem giâm ở vườn ươm, chăm sóc 2 - 3 tháng cho cây phát triển đem ra trồng.

- Thời gian chiết: tháng 2, 3 hoặc tháng 7, 8.

Read More

Vì sao măng cụt trồng ở ĐBSCL chỉ ra trái cách năm?

Vì sao măng cụt trồng ở ĐBSCL chỉ ra trái cách năm?

Từ năm 2010 đến nay, tình trạng nhà vườn ở ĐBSCL đốn hạ măng cụt để trồng loại cây ăn trái khác ngày càng tăng. Một trong những nguyên nhân chính là cây măng cụt cho trái thất thường, hiện tượng cho trái cách năm ngày càng phổ biến.

Năm 2012, các vùng trồng măng cụt từ Chợ Lách (Bến Tre) qua Cầu Kè (Trà Vinh) đến Kế Sách (Sóc Trăng) đều thất thu. Bình quân chỉ khoảng 20% số cây ra bông, kết trái. Tuy nhiên, các cây ra bông thì năng suất cũng rất thấp, chỉ vài ký mỗi cây. Năm nay, tỷ lệ cây măng cụt ra bông tuy cao hơn năm 2012 nhưng thời điểm ra bông muộn hơn 15 - 20 ngày. Tại các tổ hợp tác trồng măng cụt theo mô hình VietGAP thuộc các xã Vĩnh Thành, Long Thới, Tân Thiềng, Vĩnh Hòa... huyện Chợ Lách, nhà vườn ứng dụng các kỹ thuật canh tác bài bản thì tỷ lệ cây ra bông cũng chỉ đạt khoảng 60%; trên những cây ra bông thì số bông cũng chỉ bằng 50 - 70% so với trước đây. Ở huyện Kế Sách, tỷ lệ cây ra bông bình quân khoảng 30%; số bông/cây bằng khoảng 50% so với các năm trước. Nhà vườn trồng măng cụt đang tích cực chăm sóc với hy vọng tuy số trái ít đi nhưng bù lại trái sẽ lớn hơn, tỷ lệ trái đạt loại I tăng lên.

Trường hợp măng cụt không ra bông, kết trái còn xảy ra đối với những nhà vườn nhiều kinh nghiệm. Ông Trương Hữu Nghĩa (xã Nhơn Mỹ, huyện Kế Sách) cho biết, ông được thừa hưởng vườn măng cụt với 300 cây, được trồng cách đây hơn 30 năm; từ năm 2010 trở về trước, năm nào thời tiết lạnh, mưa nắng đều, mỗi cây cho cả 1.000 trái. Đặc biệt, ông Nghĩa là một trong những người đầu tiên xử lý măng cụt ra hoa sớm rất thành công bằng phương pháp xiết nước, khấc cây (khoanh vỏ). Tuy nhiên, 3 năm qua ông cũng đành “bó tay” nhìn măng cụt “tốt cây, xanh lá” nhưng “vắng bông trên cành”! Tương tự, ông Phan Ngọc Thành ở xã An Lạc Thôn được xem là “vua” măng cụt trong năm 2012 tại “thủ phủ” vườn cây ăn trái của huyện Kế Sách. Thế nhưng vụ măng cụt 2013, “vua” cũng chào thua “hoàng hậu” măng cụt đỏng đảnh! Đến thời điểm này, các vườn măng cụt khác đã ra bông, nhưng vườn của ông Thành không có dấu hiệu ra bông, kết trái.

Từ thực tế trên cho thấy, các kinh nghiệm xử lý ra bông sớm của nhà vườn trồng măng cụt thời gian qua không có tính ổn định; vụ này khiển ra bông thành công, sang vụ sau cũng quy trình ấy nhưng lại thất bại. Chuyên gia “xử lý ra bông” cây ăn trái, PGS.TS. Trần Văn Hâu, cũng cho rằng hiện nay chưa có quy trình xử lý ra bông ổn định trên cây măng cụt.

Lý giải về nguyên nhân măng cụt ra bông, đậu trái thất thường trong 3 năm qua, nhà vườn Trương Hữu Nghĩa và Nguyễn Văn Dũng (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) cho rằng nhiệt độ cao hơn và mưa trái mùa trong tháng 11 âm lịch là nguyên nhân khiến cây ra đọt thay vì ra bông. Ở Cái Mơn (xã Vĩnh Thành, Chợ Lách, Bến Tre), nhiều nhà vườn “liên kết” giữa thời tiết trong mùa Noel với sự ra bông của măng cụt: năm nào mùa Noel (tháng 12 dương lịch) lạnh nhiều thì năm đó cây măng cụt “thọ hàn” tốt và sẽ ra bông nhiều.

Trình độ canh tác cây măng cụt của nhà vườn ngày càng được nâng lên, hệ thống đê bao ngày càng hoàn chỉnh hơn nhưng hiện tượng măng cụt ra trái cách năm ngày càng phổ biến hơn, phải chăng biến đổi khí hậu khiến thời tiết thất thường là nguyên nhân chính? Giải pháp nào để khắc phục hữu hiệu hiện tượng măng cụt ra trái cách năm là một câu hỏi đặt ra với các nhà khoa học. Nếu không sớm có lời giải cho câu hỏi này thì diện tích trồng măng cụt sẽ tiếp tục sụt giảm trong thời gian tới.

VŨ BÁ QUAN, Khoa học phổ thông, 28/05/2013

Read More

Kinh nghiệm trồng măng cụt

Kinh nghiệm trồng măng cụt

Cây măng cụt còn nhỏ rất mẫn cảm với ánh nắng mặt trời, giai đoạn này vườn rất trống nên tận dụng trồng xen lấy ngắn nuôi dài, vừa đảm bảo môi trường thích hợp cho cây măng cụt.

Ở ấp Tân Quy 1, xã An Phú Tân, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh có vườn măng cụt được xem là “kiểu mẫu” của địa phương do ông Lưu Văn Nhiều cải tạo từ mảnh vườn tạp. Ông xử lý măng cụt cho trái sớm vụ và đang áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trên vườn măng cụt. Vườn măng cụt đạt năng suất cao, chất lượng ngon nên ông thu về hơn 200 triệu đồng mỗi vụ.

Ông Lưu Văn Nhiều cho biết, sau giải phóng ông về lập vườn ở quê nhà, với 1 ha vườn tạp, đất cằn cỗi thu nhập không bao nhiêu. Thấy trong vườn có 24 gốc măng cụt do cha mẹ trồng, dù cây trên 80 năm tuổi nhưng vẫn cho trái tốt nên ông quyết định cải tạo mảnh vườn trồng đặc sản măng cụt. Hiện ông có 2,5 ha trồng măng cụt chuyên canh, vụ măng cụt năm 2010 ông thu hoạch 14 tấn trái, thu về khoảng 280 triệu đồng. Ông đang kỳ vọng vào 500 gốc măng cụt mới trồng gần đến tuổi kinh doanh với thu nhập khoảng 500 triệu đồng/năm. Trái măng cụt vườn nhà ông Nhiều luôn được thương lái chọn mua vì chất lượng tốt. Ông từng đoạt giải nhất và nhì cho mẫu trái măng cụt ngon tại các hội thi ở ĐBSCL. Xây dựng vườn măng cụt cơ bản

Ở giai đoạn xây dựng cơ bản, ông lên liếp chiều rộng 6 m, mương 3 m, sâu 1 m để chủ động nước tưới mùa khô, dễ thoát nước mùa mưa. Trồng cây theo quy cách 10 m x 10 m, trồng dạng nanh sấu dễ quản lý dịch bệnh, chừa lề mương 1 m. Cây giống do ông tự ươm lên bằng hột: chọn trái chín to, bóng đẹp lấy hột ươm. Khi được 2 năm tuổi đưa cây ra bầu lớn nuôi cho mau lớn. Cây con đạt 50 - 60 cm, ông đem cây ra trồng vào hố chuẩn bị sẵn. Hố trồng bón lót 1 kg phân hữu cơ vi sinh + 50 g NPK 16-16-8. Trồng xong, che đậy cho cây, tưới đủ ẩm vì măng cụt hút nước kém. Thời điểm trồng thích hợp là vào mùa mưa, mật độ trồng 220 - 250 cây/ha. Cây măng cụt còn nhỏ rất mẫn cảm với ánh nắng mặt trời, giai đoạn này vườn rất trống nên ông tận dụng trồng xen lấy ngắn nuôi dài, vừa đảm bảo môi trường thích hợp cho cây măng cụt. Cây khoảng 5 năm tuổi, ông bắt đầu dọn dần những cây trồng xen có khả năng cạnh tranh dinh dưỡng. Đến thời kỳ cây măng cụt cho trái ổn định (khoảng 15 - 20 năm tuổi) thì loại bỏ hết cây xen canh, tập trung chuyên canh măng cụt. Đối với cây cho trái ổn định, cần chế độ phân bón sau: phục hồi cây sau thu hoạch bón 2 kg NPK 23-23-0 + 5 kg phân hữu cơ/cây, đợt hai bón trước thời kỳ ra hoa bằng phân AT2 2 kg/cây, thời kỳ cây nuôi trái bón NPK 15-15-15 1,5 kg/cây. Trước khi bón phân cần xới đất lên quanh tán cây, bón phân xong lấp lại hạn chế phân bị rữa trôi. Quản lý sâu bệnh chủ yếu là sâu vẽ bùa, nhện đỏ, rệp sáp, thán thư, xì mủ trái… mỗi kỳ phun thuốc kết hợp phun thêm phân bón lá tăng thêm dinh dưỡng cho cây.

Xử lý cho măng cụt ra hoa sớm

Ông Nhiều cho biết, măng cụt cho trái đầu cành, thời điểm ra hoa đầu mùa khô. Vì vậy cần chăm sóc cho cây ra đọt non đồng loạt, xử lý cho cây khô hạn (xiết nước) trước khi mùa khô đến. Sau thu hoạch tiến hành tỉa cành tạo tán, cắt bỏ cành vượt, cành cấp 1, cắt bỏ cặp lá đầu cành và bón phân đợt 1. Sau 20 ngày bắt đầu phun Thiore giúp cây ra đọt non đồng loạt. Khi lá thuần thục tiến hành bón phân đợt 2, phun MKP kết hợp xiết nước tạo khô hạn (cuối tháng 9). Ông Nhiều lưu ý, khâu quản lý nước rất quan trọng, sẵn sàng cho mọi tình huống (bơm thoát nước, xả nước…), không cho nước vào vườn giai đoạn này. Sau 30 - 40 ngày xiết nước, nhìn cây có hiện tượng héo lá, cho nước vào mương tưới đẫm, nếu ngập càng tốt, sau đó xiết nước trở lại cho đến khi cây ra hoa mới thả nước vào vườn tưới. Sau 30 - 40 ngày hoa nở là bón phân đợt 3, kết hợp phun phân bón lá tăng trọng, nâng cao phẩm chất trái. Sau 115 - 120 ngày hoa nở là đến thời kỳ trái chín. Ông thu hoạch và cho vào thùng giấy ngay tại vườn. Kinh nghiệm của ông Nhiều là thu hái khi trái có 1 - 2 chấm điểm bằng đầu chân nhang sẽ tăng thời gian bảo quản, vận chuyển trái trong thời gian 30 ngày vẫn an toàn. Ông ứng dụng IPM, bảo vệ thiên địch và phòng trừ sâu bệnh tổng hợp. Ông bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trên vườn măng cụt của mình để cung cấp cho thị trường khó tính cũng như xuất khẩu.

QUỐC PHONG - Khoa học phổ thông, 25/6/2010

Read More

Bón phân cho măng cụt

Bón phân cho măng cụt

Để đảm bảo cho măng cụt năng suất cao và chất lượng qủa ngon cần bón phân cho cây theo trình tự sau

Thường bà con nông dân bón phân chuồng, lá cỏ khô cho măng cụt hoặc tưới nước vào gốc. Nhiều nơi ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long, nông dân thường bón cho một cây hàng năm là 1,5kg DAP(18:46:0)+1,5kg urê. Thường nông dân bón măng cụt vào cuối mùa mưa. Ngoài ra bà con còn vét bùn phơi khô, đập nhỏ, bón vào gốc cho cây.

Để đảm bảo cho măng cụt năng suất cao và chất lượng qủa ngon cần bón phân cho cây theo trình tự sau:

- Khi cây còn nhỏ, chưa cho quả. Hàng năm bón cho 1 cây với lượng phân bón: 50-100g SA( hoặc 20-40g) sau khi trồng 1 tháng vào đầu mùa mưa.

Sau khi trồng 6 tháng, bón vào cuối mùa mưa: 50-100g SA hoặc 20-40g urê.

Các năm về sau bón cho 1 cây: 300-400 g phân NPK(20:20:15) chia làm 2 lần bón vào đầu và cuối mùa mưa.

Read More

Trồng măng cụt cần chú ý gì?

Trồng măng cụt cần chú ý gì?

Măng cụt là một trong những loại trái cây Việt nam, vừa có giá trị dinh dưỡng cao lại có giá trị kinh tế lớn. Vì vậy, bà con nên nắm vững kỹ thuật trồng cây măng cụt cho năng suất cao nhất.

Có nguồn gốc từ Malaysia, ngày nay măng cụt đã là loại quả phổ biến toàn Đông Nam A và một số vùng châu Phi.  Quả khi chín có vỏ ngoài dày, màu đỏ tím đậm. Ruột trắng ngà và chia thành nhiều múi có vị chua ngọt có mùi thơm thu hút.

Măng cụt được trồng ở đâu?

Măng cụt thích hợp với khí hậu nắng ấm nên trồng nhiều ở những tỉnh như Tây Ninh, TPHCN, Bình Dương xa nhất chỉ đến huế nhưng rất ít.

Tác dụng của măng cụt: cũng được xem như là những thuốc chống dịch tả, bệnh lỵ, kháng vi khuẩn, kháng vi sinh vật, chống suy giảm miễn dịch. Người Thái dùng nó để chữa vết thương ngoài da. Theo Đông y, vỏ quả măng cụt có vị chua chát, tính bình, đi vào hai kinh phế và đại tràng, có công năng thu liễn, sáp trường, chi huyết, dùng trị tiêu chảy, ngộ độc chất ăn, khi bệnh thuyên giảm thì thôi, dùng lâu sinh táo bón.

Kỹ thuật trồng măng cụt ra nhiều trái:

Măng cụt có thể được nhân giống bằng cách ghép đọt hoặc gieo hạt. Phương pháp ghép không đạt hiệu quả cao do cây con có tỉ lệ hao hụt rất lớn; cây ghép cho trái nhỏ và ít hơn so với cây trồng bằng hạt. Gieo hạt là phương pháp nhân giống phổ biến của măng cụt. Măng cụt đậu trái không thụ phấn, hạt măng cụt được phát triển từ phôi cái nên cây trồng từ hạt có đặc tính giống như cây mẹ.

Khi cây con được 2 năm tuổi thì đem đi trồng, lúc này cây có 12-13 cặp lá và 1 cành cấp 1, khoét lỗ trên mô vừa với bầu đất, nhẹ nhàng đặt cây vào, lấp đất ngang mặt bầu, cắm cọc giữa cây không bị đổ ngã. Khi đặt cây cần cẩn thận để không bị hư rễ.

Tưới nước: Măng cụt là cây có nhu cầu nước rất lớn, nhất là giai đoạn cây con và cây đang mang trái vì sau khi trổ tháng 12 dương lịch là thời kỳ không mưa. Do đó, cần phải tưới nước cách ngày cho cây nhất là ở giai đoạn sau khi trổ hoa, trái.

Thu hoạch và bảo quản măng cụt: Hái trái lúc trái có màu hồng, khi hái phải thật cẩn thận và tránh sự va chạm mạnh trên trái nhằm giảm đến mức thấp nhất sự xây xát. Nên dùng dụng cụ có túi vải để hái trái, tránh để trái rơi tự do trên mặt đất làm xay xát vỏ trái…

Măng cụt hiện giờ là cây có giá trị kinh tế cao tuy nhiên cũng rất khó ra trái do điều kiện khí hậu vì thế khi canh tác măng cụt bà con chú ý tới chế độ chăm sóc cho măng cụt thật tốt.

Chúc bà con thành công!

Read More

Thu hoạch, bảo quản măng cụt

Thu hoạch, bảo quản măng cụt

Hái lúc trái có màu hồng, khi hái phải thật cẩn thận và giảm đến mức thấp nhất sự xây xát và va chạm mạnh trên trái, nên dùng dụng cụ để hái trái.


- Thu hoạch: Hái lúc trái có màu hồng, khi hái phải thật cẩn thận và giảm đến mức thấp nhất sự xây xát và va chạm mạnh trên trái, nên dùng dụng cụ để hái trái.

- Bảo quản

Bảo quản ở 2°C giữ đ­ược 21 ngày như­ng nếu chứa trong túi plastic kín sẽ

Bảo quản ở 13°C: chứa trái trong túi plastic có đục lỗ sẽ giữ đư­ợc 28 ngày.

Nếu trồng măng cụt đư­ợc nhiều trái đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, thu hoạch sớm, mỗi cây chỉ cần đạt 80 kg trái, thì cây măng cụt mang lại hiệu quả kinh tế rất khá cho nhà vư­ờn. Do cây  măng cụt có tiềm năng xuất khẩu rất lớn, Trung tâm Cây ăn quả Long Định mong bà con làm vư­ờn ở Lái Thiêu, Chợ Lách sớm củng cố lại v­ườn măng cụt của mình và mở thêm diện tích trồng mới, tăng nhập gia đình và làm giàu cho đất nước.

Read More

Tác dụng chưa biết của quả măng cụt

Tác dụng chưa biết của quả măng cụt

Măng cụt được coi là nữ hoàng của các loại hoa quả bởi những tác dụng diệu kỳ của nó với sức khỏe. Ngoài hương vị thơm ngon còn là một dược liệu vô cùng quý giá.


Ít ai biết rằng, từ ruột tới vỏ của măng cụt đều chứa các thành phần dược học có khả năng phòng, hỗ trợ điều trị một số bệnh, đặc biệt có tác dụng giảm béo rất hiệu quả.

Giúp kiểm soát trọng lượng cơ thể

Nhờ đặc tính chứa nhiều xanthone, măng cụt giúp giảm cholesterol, hạ huyết áp rất tốt. Khi cholesterol xấu bị lão hóa sẽ sinh ra những mảng bám trong mạch máu. Kháng thể xanthone trong măng cụt có tác dụng làm giảm ảnh hưởng của cholesterol xấu và chống béo phì hiệu quả, rất thích hợp trong việc giảm cân.

Đồng thời, các kháng thể xanthone trong măng cụt khiến các tế bào trở nên mềm hơn, có thể thấm nước và có khả năng chuyển hóa thức ăn thành năng lượng. Điều này khiến chúng ta cảm thấy thoải mái hơn, đồng thời cũng không phải âu lo về vấn đề cân nặng.

Giảm mùi hôi của hơi thở

Kháng thể Xanthones trong quả măng cụt cũng có khả năng diệt khuẩn. Do đó, khi ăn hoặc súc miệng bằng nước măng cụt sẽ làm giảm mùi hôi trong miệng.

Chữa các bệnh ngoài da

Dùng nước măng cụt bôi ngay lên trên vùng da có vấn đề như bị mụn, eczema, ngứa... thì sẽ thấy các bệnh này tự nhiên biến mất mà không có phản ứng phụ.

Tăng cường sinh lực

Khả năng chống mệt mỏi của măng cụt là một trong những điểm lợi tìm thấy từ trái cây này. Có thể tiên đoán và tin được rằng măng cụt đem lại sự tăng cường sinh lực một cách an toàn. Những người dùng Măng cụt đã từng khen ngợi về sự tăng cường sinh lực thấy rõ và trạng thái khỏe khoắn trong người.

Giúp hỗ trợ, phòng ngừa ung thư

Măng cụt chứa hàm lượng các xanthone cao nhất, có tác dụng kháng viêm mạnh mẽ và hỗ trợ tiêu diệt các tế bào ung thư. Chất này chứa nhiều trong vỏ. Tuy nhiên, ăn vỏ ngoài hơi đắng, nên trong Đông y kết hợp với một số vị khác để làm thuốc.

Giúp chống lão hóa, khả năng miễn dịch cao

Vitamin C và E có nhiều trong măng cụt. Đây là hai nguyên tố nâng cao sức đề kháng, tăng khả năng miễn dịch của cơ thể. Mỗi tuần ăn 2 - 3 lần măng cụt, giúp chống lão hóa, tăng sức đề kháng...

Giúp tinh thần thêm minh mẫn

Sự hư hại do hiện tượng lão hóa đối với não bộ là một nguyên nhân chính yếu của các bệnh tâm thần, lãng trí, tay chân run lẩy bẩy và những bệnh khác có liên hệ đến trung khu thần kinh. Măng cụt là một trong những thứ hữu hiệu nhất để chống lão hóa, cho nên nó được xem như có hiệu quả trong việc phòng ngừa sự thoái hóa của tinh thần. Hơn nữa, nó đã chứng minh cho thấy khả năng cải tiến sự bén nhạy

Cải thiện tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu

Phụ nữ lớn tuổi hay bị chứng "tiểu không kiểm soát" do sự thoái hóa của cơ xương chậu. Đàn ông lớn tuổi cũng hay gặp vấn đề về tuyến tiền liệt khiến lượng nước tiểu dễ bị ứ đọng ở bàng quang. Hệ lụy của cả hai trường hợp này có thể dẫn đến tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu. Hợp chất xathone trong trái măng cụt khi hấp thụ vào cơ thể có tác dụng kháng vi trùng, giúp cải thiện tình trạng viêm nhiễm ở cả nam và nữ giới.

Cách chọn măng cụt

- Kích thước: Nên chọn quả măng cụt có kích cỡ nhỏ hoặc trung bình. Như vậy quả sẽ có nhiều múi đặc ruột, không hạt sẽ ngon hơn loại măng cụt quả to, hạt cũng to, hơn nữa lại có một phần trắng bên trong nên không ngon bằng.

- Xem hoa thị: Ở dưới mỗi quả măng cụt có một bông hoa nhỏ. Số cánh hoa nhiều thì múi măng cụt nhiều và ngược lại. Kích cỡ cánh hoa cũng tỷ lệ thuận với độ lớn và đều của múi. Đây cũng là một trong những cách chọn măng cụt mà chị em cần lưu ý.

- Vỏ: Quan sát vỏ măng cụt, loại măng cụt có vỏ rám nâu sẽ ngon hơn loại nâu đỏ.

- Độ mềm: Nắn măng cụt thấy mềm đều, không được chỗ mềm chỗ cứng là được.

- Chọn theo mùa: Theo nhiều người có kinh nghiệm cho rằng, măng cụt thường chỉ ngon khi vào giữa mùa.

Read More

Măng cụt - trái cây ngon, vị thuốc quý

Măng cụt - trái cây ngon, vị thuốc quý

Măng cụt không những là loại quả có vị ngọt nhẹ rất dễ ăn mà còn rất có lợi cho sức khỏe. Các kháng thể Xanthones trong măng cụt có thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, chị em cũng không lo tăng cân.


1. công dụng phổ biến của quả măng cụt

1. 1 Giữ cân bằng trong dạ dày

Một trong những hậu quả của sự lão hóa là suy giảm tính axit trong dạ dày, dẫn đến tăng vi trùng trong dạ dày, gây ra chứng tiêu chảy, đau quặn bụng, ợ hơi và cơ thể không thể hấp thụ đủ chất dinh dưỡng.

Kháng thể Xathones trong trái măng cụt có thể tiêu diệt sự sinh sôi quá mức của vi khuẩn trong dạ dày, giúp cải thiện và tái lập sự cân bằng trong dạ dày.

1.2. Giảm mùi hôi của hơi thở

Kháng thể Xanthones trong quả măng cụt cũng có khả năng diệt khuẩn. Do đó, khi ăn hoặc súc miệng bằng nước măng cụt sẽ làm giảm mùi hôi trong miệng.

1.3. Giúp tinh thần phấn chấn

Trong quả măng cụt còn có axit Trytophan – chất có liên hệ trực tiếp với Serotonin (một chất dẫn truyền thần kinh có liên hệ mật thiết với giấc ngủ, tâm trạng vui buồn và khẩu vị) tạo ra sự phấn chấn trong tinh thần.

1.4. Giảm cholesterol

Khi cholesterol xấu bị lão hóa sẽ sinh ra những mảng bám trong mạch máu. Các công trình nghiên cứu cho thấy kháng thể Xanthones trong măng cụt có thể làm giảm ảnh hưởng của cholesterol xấu và ngăn ngừa sự hình thành các mảng bám nguy hiểm.

1.5. Chống viêm

Chứng viêm kinh niên có thể đưa đến bệnh tiểu đường loại II, ung thư, thấp khớp, đãng trí, bệnh tim mạch và các căn bệnh chết người. Kháng thể Xanthones trong măng cụt chống lại chứng viêm một cách tự nhiên ở các tế bào.

1. 6. Giảm cân

Các kháng thể Xanthones trong măng cụt khiến các tế bào trở nên mềm hơn, có thể thấm nước và có khả năng chuyển hóa thức ăn thành năng lượng. Điều này khiến chúng ta cảm thấy thoải mái hơn đồng thời cũng không phải lo chuyện tăng cân.

1.7. Chữa các bệnh ngoài da

Dùng nước măng cụt bôi ngay lên trên vùng da có vấn đề như bị mụn, eczema, ngứa… thì sẽ thấy các bệnh này tự nhiên biến mất mà không có phản ứng phụ.

2. Một số bài thuốc từ quả măng cụt

2.1. Trị tiêu chảy

Dùng vỏ măng cụt khô 24gr, hạt thì là (có nơi gọi hạt bồng sàn) mỗi thứ 2gr. Đem tất cả nấu lấy nước, uống 2 lần trong ngày.

2.2 Chữa lỵ

Dùng vỏ quả măng cụt 6gr, rau sam, rau má, cỏ nhọ nồi, cỏ sữa (mỗi thứ 8gr), trà xanh (loại ngon) 6gr, cam thảo, vỏ quýt (mỗi thứ 4gr), gừng 3 lát. Đem tất cả nấu lấy nước để uống trong ngày.

Cũng chữa lỵ, có thể dùng cách khác: Vỏ quả măng cụt nướng thơm 8gr, rau má 10gr; rau dền tía, khổ sâm, gương sen, củ rối sao đen, vỏ lựu (mỗi vị 8gr); hạt cau già 6gr; cam thảo, vỏ quýt nướng (mỗi vị 4gr). Tất cả đem nấu lấy nước uống trong ngày./.

Read More

Cho măng cụt ra hoa sớm không sượng trái

Cho măng cụt ra hoa sớm không sượng trái

Tỉa bỏ cành vượt, cành cấp 1, vượt ra khỏi khung tán và cắt bỏ những lá cặp, lá đầu cành trên toàn bộ tán. Làm 2 việc trên trong khoảng 1 tuần.

Do đặc tính của măng cụt là loài ra hoa trên đầu cành của đọt mới, nên việc cho măng cụt ra hoa sớm trước hết phải làm cho cây ra đọt non sớm và đồng loạt. Để có trái măng cụt chất lượng, sau khi thu hoạch cần bón 3kg phân Đầu trâu ^AT1 + 30kg phân ủ hoai (hoặc 7kg Humix) + 50g Tricho- MX/cây tán 6-8m, tưới nước đều.

Tỉa bỏ cành vượt, cành cấp 1, vượt ra khỏi khung tán và cắt bỏ những lá cặp, lá đầu cành trên toàn bộ tán. Làm 2 việc trên trong khoảng 1 tuần.

Khoảng 2 tuần sau, dùng dung dịch MX- THIORE hoặc Food- MX1 phun sương ướt đều tán cây. Sau khi phun 2- 3 tuần, cây sẽ nhú đọt đồng loạt. Khi đọt non nhú được 1 tuần, dùng Food- MX1 phun 2 lần, 10 ngày/lần giúp đọt lá phát triển mạnh, sung sức và chuẩn bị cho hoa.

Xử lý ra hoa

Bón phân đón ra hoa, phun thuốc tạo mầm hoa: khi đọt non được 5 tuần tuổi, bón 2kg phân Đầu trâu AT2 + 2kg Humix/cây. Muốn có hiệu quả tức thì, dùng 100g MX/cây. Một tuần sau dùng Food- MX2 hoặc F. Bo phun sương ướt đều 2 mặt lá cây 2 lần, khoảng 7 ngày/lần. Sau đó "bắt" cây cảm ứng ra hoa. Công việc làm vào đầu tháng 10 âm lịch (ÂL) để thu hái vào đầu tháng 4 ÂL năm sau.

* Có 2 cách bắt cây ra hoa sớm và đồng loạt:

- Cách thứ nhất là tạo đọt: Khi đọt non được 9 tuần, tạo khô hạn (cắt nước và rút nước mương phủ nilon trên mặt liếp). Khoảng 2- 4 tuần khi thấy lá non có biểu hiện héo thì tưới thật đậm 2 lần, cách nhau 5- 7 ngày, sau tưới tiếp để mặt liếp đủ ẩm.

- Cách thứ 2 là khoanh vỏ: Với những vườn khó tạo khô hạn, khi đọt được 9-10 tuần tuổi, (khoảng 15-10 ÂL) tiến hành khoanh xung quanh gốc từ 0,5- 0,8cm, chỉ khấc ở phần vỏ, không được chạm vào phần thân gỗ, vết khấc cách mặt đất khoảng 1m.

Để thúc cây ra hoa đồng loạt, sau khi lá tươi lại (sau khấc gốc khoảng 2- 3 ngày), dùng thuốc thúc ra hoa C.A.T + Food- MX2 phun sương ướt đều 2 mặt lá cây một lần. Khoảng 10- 20 ngày sau khi tưới nước lại (hoặc sau khấc gốc) và phun thuốc, cây sẽ nhú chồi hoa (khoảng giữa tháng 11 ÂL). Từ khi hoa nhú đến khi hoa nở khoảng 30- 45 ngày. Muốn đậu trái tốt, nên phun 2 lần thuốc đậu trái C.A.T hoặc HCR 10 ngày/lần.

Nuôi trái

Khi trái đậu 2 tuần, bón 2kg phân Đầu trâu AT3 + 2kg Humix/cây, chia làm 2 lần.

Muốn cung cấp nhanh dinh dưỡng nuôi trái, hãy bón 100g MX/cây. Đồng thời dùng HCR phun 2 lần, 7 ngày/lần. Sau đó dùng dưỡng trái + Food MX4 phun 3- 4 lần, 10 ngày/lần, giúp trái to, chắc, ngon ngọt và hạn chế hiện tượng sượng trái và "trong trái".

Với cách xử lý trên, khoảng 104- 108 ngày sau hoa sẽ nở và cho thu hoạch măng cụt sớm vụ.

Read More

Cách chọn măng cụt ngon

Cách chọn măng cụt ngon

Măng cụt được coi là nữ hoàng của các loại hoa quả bởi những tác dụng diệu kỳ của nó với sức khỏe

Măng cụt được coi là nữ hoàng của các loại hoa quả bởi những tác dụng diệu kỳ của nó với sức khỏe. Măng cụt giúp hỗ trợ, phòng ngừa ung thư, giúp chống lão hóa, tinh thần hưng phấn, giảm cholesterol, hạ huyết áp…

Đặc biệt, các chất dinh dưỡng có trong măng cụt giúp cho chị em phụ nữ mang bầu có thể ngăn ngừa tình trạng nóng trong và cải thiện khả năng miễn dịch cho cơ thể. Bổ sung một lượng vừa đủ măng cụt còn có thể cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất cho mẹ bầu nữa.

Để biết cách măng cụt ngon không bị sâu hay hỏng bên trong, chị em có thể tham khảo những thông tin dưới đây nhé:

Cách chọn măng cụt

- Kích thước: Nên chọn quả măng cụt có kích cỡ nhỏ hoặc trung bình. Như vậy quả sẽ có nhiều múi đặc ruột, không hạt sẽ ngon hơn loại măng cụt quả to, hạt cũng to, hơn nữa lại có một phần trắng bên trong nên không ngon bằng.

- Xem hoa thị: Ở dưới mỗi quả măng cụt có một bông hoa nhỏ. Số cánh hoa nhiều thì múi măng cụt nhiều và ngược lại. Kích cỡ cánh hoa cũng tỷ lệ thuận với độ lớn và đều của múi. Đây cũng là một trong những cách chọn măng cụt mà chị em cần lưu ý.

Số cánh hoa thị bên dưới đáy quả măng cụt nhiều thì múi măng cụt nhiều và ngược lại

- Vỏ: Quan sát vỏ măng cụt, loại măng cụt có vỏ rám nâu sẽ ngon hơn loại nâu đỏ.

- Độ mềm: Nắn măng cụt thấy mềm đều, không được chỗ mềm chỗ cứng là được.


- Chọn theo mùa: Theo nhiều người có kinh nghiệm cho rằng, măng cụt thường chỉ ngon khi vào giữa mùa.

Read More

Bệnh đốm lá trên cây măng cụt

Bệnh đốm lá trên cây măng cụt

Trên lá, vết bệnh bắt đầu là những đốm màu nâu nhỏ, chúng lan dần ra tạo nên những đốm lớn hơn


Triệu chứng

Trên lá, vết bệnh bắt đầu là những đốm màu nâu nhỏ, chúng lan dần ra tạo nên những đốm lớn hơn. Đốm bệnh ban đầu thường có màu vàng cam sau lan nhanh và chuyển sang màu nâu đỏ xung quanh vết bệnh có viền nâu sậm.

Vết bệnh thường không có hình dạng nhất định. Kích thước vết bệnh có thể rất lớn hoặc nhiều vết bệnh nối liền với nhau làm cho lá bị khô và cháy. Trên bề mặt vết bệnh cũng có thể thấy những ổ nấm màu đen, đó là những cành bào tử nấm, từ những ổ nấm này, chúng có thể là nguồn lây nhiễm tiếp theo.

Trên thân, triệu chứng gây hại bao gồm nứt cành, chảy nhựa, phồng vỏ và khô cành.

Trái bệnh trở nên cứng và vùng nhiễm bệnh chuyển sang hồng sáng, các bào tử nấm màu đen bằng đầu kim hiện diện trong vùng bệnh.

Tác nhân: nấm Pestalotia sp. ở Thái Lan họ định danh được là loài P. flagisettula, trong khi đó ở Việt Nam thì loài này chưa được định danh.

Bào tử của nấm gây bệnh có thể được lan truyền qua nước mưa, nước tưới phun từ những lá bệnh trên cây.

Kí chủ: Nấm gây hại cho nhiều loại cây ăn quả khác nhau: măng cụt, xoài, mận và một cây trồng khác.

Điều kiện phát sinh phát triển: Bào tử nẩy mầm rất nhanh sau 15 – 30 phút khi ẩm độ cao, có giọt nước, nhiệt độ thích hợp 27 – 280C, thời kì tiềm dục bệnh từ 7 – 8 ngày. Nấm xâm nhập qua vết thương cơ giới và vết thương do côn trùng cắn phá, qua khí khổng. Bệnh gây hại nặng từ tháng 7 đến tháng 10 do có mưa và nhiệt độ trung bình từ 25 – 280C. Bệnh gây hại nặng trên những vườn chăm sóc kém, nhiều cỏ dại

Nguồn bệnh tồn tại bằng sợi nấm và đĩa cành ở lá bệnh trên cây hoặc đã rơi xuống đất.

Biện pháp phòng trừ

Vệ sinh vườn, loại bỏ lá bệnh đem ra khỏi vườn, những cành kém hiệu quả để cây thông thoáng.
Phun các thuốc gốc Thiophanate Methyl hoặc nhóm thuốc Mancozeb, thuốc gốc đồng, thuốc gốc Carbendazim khi lá non bắt đầu xuất hiện, phun liên tiếp 3 lần cách nhau 7 ngày. Chú ý phun vào những đợt lá ra vào đầu mùa mưa.

Read More

Bệnh thán thư trên cây măng cụt

Bệnh thán thư trên cây măng cụt

Tác nhân là do nấm Colletotrichum gloeosporiodes gây ra.


Triệu chứng

Bệnh xuất hiện trên trái, vết bệnh cứng và có màu nâu sáng, có những đốm đen bằng đầu kim đó là bào tử nấm hiện diện trên vết bệnh
Xung quanh vết bệnh xuất hiện vòng do các tế bào bị hoại tử.

Tác nhân
Tác nhân là do nấm Colletotrichum gloeosporiodes gây ra.

Biện pháp phòng trừ
Tránh tạo vết thương trên trái khi thu hoạch vì vết thương sẽ tạo điều kiện cho nấm xâm nhập và gây hại.
Phun thuốc Carbendazim thẳng vào trái ở giai đoạn 2 tuần trước khi thu hoạch trái.

Read More

Biện pháp hạn chế hiện tượng xì mủ sượng trái măng cụt

Biện pháp hạn chế hiện tượng xì mủ sượng trái măng cụt

Xì mủ, sượng trái là một hiện tượng khá phổ biến trên cây măng cụt. Triệu chứng dễ thấy là vỏ trái bị xì mủ, thịt trái bị sượng, phẩm chất giảm trầm trọng

Nghiên cứu của các nhà khoa học cho biết, nguyên nhân của hiện tượng chảy mủ vàng ở trái măng cụt có thể do côn trùng cắn phá hay chích hút gây ra, hoặc do nguyên nhân sinh lý như gió mạnh làm thân, cành, rễ bị tổn thương. Đặc biệt, thời gian 2-3 tuần trước khi chín, gặp mưa to liên tục cây hút nhiều nước một cách đột ngột làm mạch nhựa bị vỡ và rỉ nhựa ra ngoài. Nếu nhựa rỉ vào cơm trái có thể làm sượng múi, thịt trái bị hư hại, không ăn được. Một số trường hợp khi mủ chảy phía trong thì trên cuống trái có vết thâm và trên đó mọc ra nấm Phytophthora spp, như vậy có thể nấm Phytophthora spp tham gia một phần trong việc tạo nên hiện tượng chảy mủ vàng.

Khảo sát của Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam cho thấy, các vườn măng cụt có tập quán bón vôi hằng năm thì hiện tượng xì mủ, sượng trái ít xảy ra.

Kết quả nghiên cứu của Khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng (Trường Đại học Cần Thơ) và của Đại học Nông nghiệp Bogor (Indonesia) đều cho biết có mối tương quan giữa lượng calci (vôi) trong vỏ trái với hiện tượng xì mủ, sượng trái măng cụt; phun CaCl2 (calcium chloride) trực tiếp lên trái vào tháng thứ hai và thứ ba sau khi đậu trái có thể làm giảm hiện tượng xì mủ, sượng trái măng cụt.

Biện pháp khắc phục hiện tượng xì mủ, sượng trái căn cơ nhất là xử lý măng cụt ra bông sớm vào tháng 11 để thu hoạch trong tháng 4 DL (giai đoạn chín hoàn toàn rơi vào mùa nắng).

Tuy nhiên, hiện chưa có quy trình nào xử lý măng cụt ra bông ổn định. Từ các kết quả nghiên cứu nêu trên và từ thực nghiệm, các biện pháp tổng hợp sau đây được khuyến cáo để hạn chế hiện tượng xì mủ, sượng trái đối với măng cụt chính vụ như sau:

- Giữ độ ẩm đất ổn định dưới 50% trong giai đoạn trái măng cụt 1 tháng trước thu hoạch đến khi thu hoạch bằng cách phủ bạt lên liếp, giữ mực nước trong mương vườn cách mặt liếp ít nhất 60 cm;

- Phun trực tiếp lên trái dung dịch CaCl2, nồng độ 2%, liều lượng 6 lít/cây (đối với măng cụt từ 18 đến 20 năm tuổi), phun 4 lần, mỗi lần cách nhau 10 ngày, bắt đầu từ tháng thứ ba sau khi đậu trái. Hằng năm nên bón vôi cho cây với liều lượng khoảng 50 kg/công;

- Phun ngừa các bệnh trên trái bằng các thuốc gốc đồng.

- Tránh làm trái bị va chạm mạnh khi thu hoạch, vận chuyển.

Read More

Bệnh chảy mủ vàng trên trái măng cụt

Bệnh chảy mủ vàng trên trái măng cụt

Chất đường và acid bị rỉ ra ngoài tạo nên sự đọng lại của pectin làm thịt trái trở nên trong và cứng.

Theo kết quả nghiên cứu của Trường ĐH Kasetsart cho thấy hiện tượng múi măng cụt bị trong xãy ra nghiêm trọng trong mùa mưa do có sự thừa nước trong trái làm cho trái bị hư hại, chất đường và acid bị rỉ ra ngoài tạo nên sự đọng lại của pectin làm thịt trái trở nên trong và cứng.

Một số trường hợp khi mủ chảy trên phía trong thì trên cuống có vết thâm và trên đó mọc ra nấm Phytophthora, như vậy là nấm có thể tham gia một phần trong việc tạo nên hiện tượng chảy mủ vàng.
Vì những lý do trên, hiện nay để phòng ngừa hiện tượng này cần đảm bảo cho vườn thoát nước tốt trong mùa mưa và tạo điều kiện cho cây ra hoa và thu hoạch trái trước mùa mưa. Có thể phun ngừa các bệnh trên trái bằng các thuốc gốc đồng.

Read More

Một số bệnh trên cây măng cụt và cách phòng trừ

Một số bệnh trên cây măng cụt và cách phòng trừ

Trên thân và cành có sự xuất hiện có những vết loét, vết u sần, đôi khi chảy nhựa, kéo theo khô cuống lá và cành, trong trường hợp bị nặng thì cây có thể bị chết.


Bệnh chết nhánh

Bệnh chết nhánh do nấm Zignoella gorcirea

- Triệu chứng

Trên thân và cành có sự xuất hiện có những vết loét, vết u sần, đôi khi chảy nhựa, kéo theo khô cuống lá và cành, trong trường hợp bị nặng thì cây có thể bị chết.
Bệnh chết nhánh do nấm Zignoella gorcirea

- Tác nhân: nấm Zignoella gorcirea.
- Biện pháp phòng trừ:
Cắt và loại bỏ những cành bị hại nặng, những cành khô chết để hạn chế lây lan; quét nơi vết cắt bằng các loại thuốc gốc đồng, có thể kết hợp phun các loại thuốc gốc đồng lên tán lá và quét vôi pha vời thuốc gốc đồng vào gốc cây ở đầu mùa mưa.

Bệnh bồ hóng

Đây là bệnh gây hại trên măng cụt, nhưng không được xem là bệnh hại quan trọng.

- Triệu chứng: Bệnh phát triển với các tơ nấm màu trắng hồng bao phủ quanh các cành và chồi non. Phần phiến lá phía trên vết bệnh khô dần và chết. Bệnh phát triển khi điều kiện khí hậu chuyển sang khô.

- Tác nhân gây bệnh: nấm Capnodium sp.

- Biện pháp phòng trừ: có thể phun các loại thuốc gốc đồng để phòng và trừ bệnh này.

Bệnh đốm rong

Bệnh này tấn công trên rất nhiều loài cây ăn quả trong đó có cả măng cụt. Bệnh trở nên nghiêm trọng ở những vườn cây chăm sóc kém.
- Tác nhân: tảo Cephaleuros virescens gây ra. Bệnh xảy ra trên lá, thân, nhánh. Tảo tấn công trên thân nhánh tạo thành các đốm đồng tiền hay loang lỗ màu xám xanh hoặc vàng (lúc đang sinh sản).
- Biện pháp phòng trừ: phun hoặc bôi các hỗn hợp thuốc gốc đồng, có thể dùng vôi quét lên thân cây.

Bệnh chảy mủ vàng trên trái: Là một hiện tượng tương đối phổ biến trên trái măng cụt, thường tỉ lệ trái bị bệnh là từ 15 - 20%, làm giảm hiệu qua thu hoạch một cách đáng kể. Do chưa xác định chính xác được nguyên nhân gây bệnh chảy mủ vàng trên trái măng cụt.

- Phòng: cần phải giữ cho vườn cây đảm bảo thoát nước tốt trong mùa mưa và xử lý cho cây ra hoa sớm, cho thu hoạch trái trước khi mua mưa đến.

Bệnh thán thư (do nấm Collectotrichum): Bệnh có thể phát sinh trên lá, cành và trái. Trên lá, bệnh tạo thành các đốm cháy màu nâu, nhiều đốm có thể liên kết với nhau làm khô cả một mảng lá. Trên trái bệnh tạo thành những đốm màu nâu đen có thể làm trái thối khô và rụng. Nấm tồn tại trên các lá và trái bị bệnh, phát tản lây lan do gió và nước. Bệnh sẽ phát triển mạnh khi trời mưa nhiều, thời tiết ẩm thấp.

- Phòng trị: bằng các biện pháp tỉa cành tạo tán để cây thông thoáng, nhiều ánh sáng và khô ráo. Khi phát hiện mới có bệnh, dùng các loại thuốc như Carbenzim, Mexyl MZ, Bendazol, Thio-M, phun ướt đều lên tán lá hoặc khi trái còn non.

Read More